Κυριακή 1 Μαρτίου 2009

(Λ.Α.Ο.Σ. Νο 1) Ο ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ... ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΗΣ




ΤΟ ΦΛΕΡΤ ΤΟΥ ΛΑΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΠΑΔΟΥΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ
Το μουστάκι του προέδρου

Ενα ταπεινό μουστακάκι που του κόλλησε ο Λ. Λαζόπουλος θύμωσε τον κ. Καρατζαφέρη, που δεν σηκώνει αστεία με τον ναζισμό και με τον Χίτλερ. Οπως θα έλεγαν και οι αρχαιόφιλοι τηλεπαρουσιαστές συνεργάτες του, «εκ μύστακος τον λέοντα»
Εξι εκατομμύρια ευρώ ζητά ο Γιώργος Καρατζαφέρης με αγωγή του από τον Λάκη Λαζόπουλο, επειδή στην εκπομπή «Οταν ο Λάκης δεν είναι εδώ», η οποία μεταδόθηκε στις 25 Ιανουαρίου από τον σταθμό Alpha, παρουσιαζόταν ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ με ένα μουστακάκι που έφερνε λίγο προς Χίτλερ.Ο τηλεοπτικός σταρ αμέσως αναδιπλώθηκε. Οχυρώθηκε πίσω από την καθολική αρχή της απόλυτης ελευθερίας στη σάτιρα και υπενθύμισε ότι με ανάλογο τρόπο είχε παρομοιάσει τον πρόεδρο του ΛΑΟΣ με τον Τσε Γκεβάρα. Αναρωτήθηκε, μάλιστα, γιατί δεν είχε τότε διαμαρτυρηθεί ο κ. Καρατζαφέρης. Το ερώτημα είναι, βέβαια, ρητορικό. Γιατί πρώτα πρώτα ο Γκεβάρα είναι ένα λαϊκό ίνδαλμα σε όλο τον κόσμο και κανείς δεν θίγεται από τη σύγκριση μαζί του. Ο κ. Καρατζαφέρης άλλωστε τον έχει επικαλεστεί πολλές φορές, χωρίς να διστάζει μπροστά στην προφανή γελοιότητα, ενώ αυτοπροβάλλεται και ως θαυμαστής του Φιντέλ Κάστρο. Αλλά υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος: Με τον Γκεβάρα κανείς δεν θα μπορούσε να παρομοιάσει τον κ. Καρατζαφέρη, παρά μόνο για να βγάλει γέλιο.Αντίθετα, με τον Αδόλφο Χίτλερ η σύγκριση είναι σαφώς πιο περίπλοκη. Και είναι επιτακτική η ανάγκη του προέδρου του ΛΑΟΣ να προλάβει τυχόν επανάληψη παρόμοιων -έστω και απλά σατιρικών- συσχετίσεων. Προσέξτε το επίμαχο απόσπασμα της αγωγής του κ. Καρατζαφέρη:«Στην εκπομπή με τον παράτιτλο «Σου πάει το μουστάκι Γιώργο" εικονίστηκε ο πρόεδρος του κόμματός μας με αλλοίωση της όψης του, από τεχνική προσθήκη στην εικόνα μουστακίου χιτλερικού τύπου. Παράλληλα ακουγόταν ηχητικά η φράση του τραγουδιού "Ολα σε θυμίζουν". Στη συνέχεια ακουγόταν ένα γερμανικό εμβατήριο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και αμέσως μετά η εικόνα του Χίτλερ. Από το σύμπλεγμα εικόνας, γραφής και ήχου γινόταν σαφής σύνδεση του αρχηγού του κόμματος και των ιδεών μας με την απεχθή σε εμάς κατ' επανάληψη αποκηρυγμένη χιτλερική και φασιστική νοοτροπία, η οποία έχει αποδοκιμαστεί από κάθε σώφρονα άνθρωπο».Το λέει μόνος του: Εχει αποκηρύξει «κατ' επανάληψη» τη χιτλερική και φασιστική νοοτροπία! Αλλά για ποιο λόγο μόνος αυτός από όλους τους πολιτικούς αρχηγούς της χώρας βρέθηκε στην ανάγκη να προβεί σ' αυτές τις «επαναλαμβανόμενες» αποκηρύξεις;Η υπόθεση αυτή επαναφέρει στην επικαιρότητα ένα ζήτημα το οποίο είχε επιμελώς επιχειρήσει να εξοβελίσει από τη δημόσια πολιτική συζήτηση ο ιδρυτής του ΛΑΟΣ: τη σχέση του ίδιου και του κόμματός του με τα παραδοσιακά πολιτικά χαρακτηριστικά της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής ακροδεξιάς όπως και με τα σύμβολά της. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Καρατζαφέρης καταφεύγει σε αγωγή για να αποκρούσει πολιτικούς χαρακτηρισμούς που τον εντάσσουν στο χώρο της άκρας ή ακρότατης δεξιάς.Τον Νοέμβριο του 2004 είχε καταθέσει αγωγή κατά του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και του δημοσιογράφου Βασίλη Χιώτη, ζητώντας δύο εκατ. ευρώ, ως αποζημίωση για το χαρακτηρισμό «ακροδεξιό» που απέδιδε στο κόμμα του δημοσίευμα στο «Βήμα» (9/11/04). Η αγωγή δεν έφτασε μέχρι σήμερα στο ακροατήριο. Οι Χίτλερ της νέας εποχήςΕχουμε περιγράψει ήδη από το 2000 την προσπάθεια να ποινικοποιηθεί ο πολιτικός χαρακτηρισμός «ακροδεξιός» από τα ευρωπαϊκά κόμματα που κινούνται στο χώρο της εθνικιστικής και ξενόφοβης δεξιάς («Οι πολιτικοί χαρακτηρισμοί στο εδώλιο», 9/1/2000). Και με σχετικά δημοσιεύματά μας αναλύσαμε την πολιτική ιδεολογία του ΛΑΟΣ και του προέδρου του, η οποία δικαιολογεί τους σχετικούς χαρακτηρισμούς («Το λίφτινγκ της ελληνικής ακροδεξιάς», 9/6/02, «Γοργόνες και μάγκες», 23/6/02 και «Ο Αγών του», 20/10/02).Σπεύδουμε εξαρχής να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μας βρίσκει σύμφωνους η ευκολία με την οποία σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιείται η ρετσινιά του «ναζιστή» ή του «χιτλερικού» για να δαιμονοποιηθεί κάποιος πολιτικός ή στρατιωτικός ηγέτης. Ειδικά στο χώρο της πολιτικής συνθηματολογίας και της πολιτικής εικονογράφησης ή γελοιογραφίας, ο Χίτλερ και η σβάστικα είναι σε πρώτη χρήση, με αποτελέσματα που βρίσκονται, συχνά, στον αντίποδα των επιδιωκομένων στόχων. Η διαφωνία μας σ' αυτή την κατάχρηση έγκειται καταρχήν στο γεγονός ότι μ' αυτό τον τρόπο -με την υπερβολή και την επανάληψη, δηλαδή- ο υποτιθέμενος στόχος της σάτιρας και του πολιτικού σχολιασμού μένει αλώβητος. Είναι τόσο χοντρή αυτή η σύγκριση, που δεν είναι εύκολο να σταθεί για έναν σύγχρονο πολιτικό ή στρατιωτικό ηγέτη. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι με τον τρόπο αυτό σχετικοποιείται και αμνηστεύεται αναδρομικά το έγκλημα του ναζισμού. Εφόσον «κυκλοφορούν» τόσοι πολλοί σημερινοί Χίτλερ, δεν έκανε δα και τίποτα φοβερό ο πρώτος διδάξας στην ιστορία.Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Την περίοδο που προετοιμαζόταν ο πρώτος πόλεμος του Κόλπου, κυκλοφόρησε μεγάλο αμερικανικό περιοδικό με το πορτρέτο του Σαντάμ Χουσέιν ελαφρά ρετουσαρισμένο («The New Republic», 3/9/1990). Με το μουστάκι λίγο κομμένο, ίσα που να θυμίζει λιγάκι το μουστάκι του Φίρερ! Η σκοπιμότητα προφανής: Ο παλιός σύμμαχος της Δύσης, ο «εκσυγχρονιστής» Σαντάμ, έπρεπε να εμφανιστεί ως ακραίος δικτάτορας και σχεδιαστής γενοκτονιών, ώστε να δικαιολογηθεί η εκστρατεία εναντίον της χώρας του. Φυσικά, από την πλευρά των οπαδών του Σαντάμ αλλά και του αντιπολεμικού κινήματος σ' όλο τον κόσμο έγινε ανάποδη χρήση των ίδιων συμβολισμών: Ως ναζί και χιτλερικοί καταγγέλθηκαν ο Μπους (πατήρ) και οι σύμμαχοί του στις εκατοντάδες αντιαμερικανικές διαδηλώσεις σε αραβικές και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. «Χίτλερ» εναντίον «Χίτλερ», δηλαδή. Το αποτέλεσμα είναι να μην κάνει πλέον σε κανέναν ιδιαίτερη εντύπωση ο συγκεκριμένος αυτός χαρακτηρισμός.Ομως, ο κ. Καρατζαφέρης δεν ανήκει σ' αυτή την κατηγορία. Βέβαια, ο ίδιος δεν υπήρξε ποτέ θεωρητικός και ιδεολόγος της ακροδεξιάς ή του νεοναζισμού. Κινείται με τη χαρακτηριστική άνεση του ανθρώπου που θεωρεί την πολιτική ως «πιάτσα», όπου επιστρατεύονται όλα τα βολικά επιχειρήματα από κάθε δυνατή προέλευση, αρκεί να υπηρετούν το στόχο της στιγμής.Αλλά από τη στιγμή που επέλεξε να διαφοροποιηθεί από την επίσημη γραμμή της Ν.Δ. και να δημιουργήσει μια εσωτερική κομματική αντιπολίτευση «απ' τα δεξιά», στράφηκε στους πατενταρισμένους ακροδεξιούς και ζήτησε τη βοήθειά τους για να δημιουργηθεί η δική του ομάδα (εντός και εκτός του κόμματος) με το αρχικό όνομα «Νέα Ελπίδα». Χάρη στη φιλοξενία στο δικό του κανάλι, ανασύρθηκε από την πολιτική ανυποληψία μια ολόκληρη σειρά κακόφημων χουντικών, αποσυρμένων φιλοβασιλικών, ακόμα και ακραίων υμνητών του ναζισμού. Το μοντάζ, λοιπόν, του Λάκη θύμισε στον πρόεδρο όσα θα επιθυμούσε να έχει ξεχάσει. Οι άνθρωποι του προέδρουΓια να διαπιστώσει κανείς τη βασιμότητα της σατιρικής έμπνευσης του Λάκη Λαζόπουλου, δεν αρκεί, λοιπόν, να διαβάσει το καταστατικό ή το εκλογικό πρόγραμμα του κ. Καρατζαφέρη. Πρέπει να συνυπολογίσει ότι ο ιδεολογικός του μέντορας δεν είναι άλλος από τον Κώστα Πλεύρη, τον επίδοξο ηγέτη του ελληνικού εθνικοσοσιαλισμού, ιδρυτή της φασιστικής οργάνωσης «Κόμμα της 4ης Αυγούστου» και στελέχους της χούντας. Σ' αυτόν ανέθεσε τη θεωρητική, ιδεολογική και ιστορική επιμόρφωση των τηλεοπαδών του ο κ. Καρατζαφέρης, μέσα από τακτικές εκπομπές και προσωπικές συνεντεύξεις. Βέβαια, κάποια στιγμή ο κ. Καρατζαφέρης διαφοροποιήθηκε από τον Κώστα Πλεύρη και τον απομάκρυνε από το κανάλι του. Αλλά οι λόγοι δεν ήταν ιδεολογικοί. Απλώς, ο κ. Καρατζαφέρης υποχρεώθηκε να πληρώσει ως καναλάρχης το κόστος της αγωγής του διοικητή του Πολεμικού Μουσείου, ο οποίος είχε θιγεί από τις προσωπικές επιθέσεις του Πλεύρη. Ο δεσμός των δύο αναθερμάνθηκε με τη θριαμβευτική παρουσία του Πλεύρη στο ιδρυτικό συνέδριο του ΛΑΟΣ και τη μεταβίβαση της σκυτάλης στο γιο του. Είναι γνωστές, άλλωστε, οι προσπάθειες του Καρατζαφέρη να εντάξει τη ναζιστική «Χρυσή Αυγή» στη «Νέα Ελπίδα» του, προσφέροντάς τους ακόμα και μελλοντικό υφυπουργείο. Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να συμπεριλάβει τρία στελέχη της στο ψηφοδέλτιό του για τις νομαρχιακές εκλογές.Η προβολή της «Χρυσής Αυγής» (αλλά και του εθνικοσοσιαλισμού, του ρατσισμού, ακόμα και του απαρτχάιντ) γινόταν άλλωστε κατά κόρον από το κανάλι του κ. Καρατζαφέρη επί χρόνια. Τα ίδια που έλεγε από τις εκπομπές του ο Πλεύρης, τα επαναλάμβαναν ο εκδότης του και παλιός ηγέτης του σκληρού φιλοχουντικού ΕΝΕΚ Ιωάννης Σχινάς και άλλα ηγετικά στελέχη του κόμματος, όπως ο Χρήστος Βίρλας.Οσο για τον Σπύρο Σταθόπουλο, ο οποίος εμφανιζόταν ως το δεξί χέρι του προέδρου μέχρι την εκλογή του στην Ευρωβουλή, αυτό που προσέφερε ήταν η παλιά του σχέση με το φασιστικό ιταλικό κόμμα MSI και το τεταρταυγουστιανό «κόμμα» του Πλεύρη. Ακόμα και η ομάδα του «Ελληνικού Μετώπου» του Μάκη Βορίδη, που προσχώρησε λίγο πριν από τις εκλογές στο ΛΑΟΣ, δεν μπορεί να επικαλεστεί το επίσημο χρίσμα που είχε εξασφαλίσει από τον Λεπέν για να αποδείξει τη σχετική της απόσταση από την εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία: στις εκλογές του 2000 είχε συνεργαστεί με την εθνικοσοσιαλιστική «Πρώτη Γραμμή» και είχε αναθέσει τον εκλογικό συντονισμό στον ίδιο τον Κώστα Πλεύρη. Η παλινδρόμηση στο μίσοςΑυτή η όσμωση με ακροδεξιούς και φιλοναζιστές δεν περιορίζεται όμως στα ηγετικά κλιμάκια και το κανάλι του κόμματος. Για την πραγματική επίδραση της ναζιστικής ιδεολογίας στη βάση του ΛΑΟΣ, αξίζει κανείς να ρίξει μια ματιά στο «διάλογο» που διεξάγεται δημόσια στο δικτυακό φόρουμ της νεολαίας. Και είναι πράγματι αξιοπρόσεκτο το γεγονός ότι οι ίδιοι βουλευτές του ΛΑΟΣ που έχουν βάλει στόχο να κλείσει το Indymedia κάνουν ότι δεν βλέπουν πως ο επίσημος κομματικός τους ιστότοπος είναι άντρο ρατσιστικής και φιλοναζιστικής προπαγάνδας, ενώ ο Πλεύρης (πατήρ) κατέχει στο διάλογο της «Νεολαίας» εξέχουσα θέση μεταξύ των ιδεολογικών ταγών του «Συναγερμού».Ακόμη και την περασμένη Κυριακή, σε εκδήλωση για τη Βόρεια Ηπειρο που οργανώθηκε στα γραφεία του ΛΑΟΣ, το σύνθημα που φώναζαν οι νεολαίοι του κόμματος την ώρα που μιλούσε ο Αρχηγός ήταν «Θα ξαναγυρίσουμε και θα τρέμει η γη». Πρόκειται ως γνωστόν για το δημοφιλέστερο σλόγκαν των νεοναζιστικών ομάδων σε όλο τον κόσμο και αναφέρεται στην τελευταία -υποτίθεται- φράση του Γιόζεφ Γκέμπελς, πριν αυτοκτονήσει ακολουθώντας τον Φίρερ του. Αλλά δεν είναι μόνο οι συνεργάτες και οι οπαδοί του. Ο ίδιος ο κ. Καρατζαφέρης έχει κατά καιρούς χρησιμοποιήσει τα πιο ακραία ρατσιστικά στερεότυπα των νεοφασιστικών κομμάτων, αντιγράφοντας πολλές φορές και τα γνωστά διεθνή πρότυπα: τον παλιό Λεπέν, τον Φίνι της πρώτης περιόδου κ.ά. Επί χρόνια από το κανάλι του πρόβαλε με τις εκπομπές του τη θεωρία της εβραϊκής συνωμοσίας, μη διστάζοντας να θεωρήσει ως βασικό στοιχείο αντίθεσής του με τους άλλους πολιτικούς την «εβραϊκή» τους καταγωγή.Κατά τον κ. Καρατζαφέρη, εβραίος (και κατά συνέπεια «ανθέλληνας») είναι ο Κώστας Σημίτης, ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Μιλτιάδης Εβερτ, ο πρώην πρόεδρος του ΣΑΕ Αντριου Αθενς κ.ά. Οσο για τον σημερινό πρωθυπουργό, εκείνος -κατά τον κ. Καρατζαφέρη- είναι απλά ένας χαμηλόβαθμος Μασόνος, ο οποίος το βράδυ στη Στοά υπακούει στον «Μεγάλο Διδάσκαλο» Αλέξανδρο Λυκουρέζο.Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του κ. Καρατζαφέρη, ο οποίος κλείνοντας με νόημα το μάτι στους ακροατές του στην Κόρινθο κραύγαζε: «Πρώτον: Δεν είμαι Εβραίος. Ας το πει αυτό κι ο πρωθυπουργός. Δεύτερον: Δεν είμαι κομμουνιστής. Ας το πει αυτό κι ο κ. Καραμανλής. Τρίτον: Δεν είμαι ομοφυλόφιλος. Αυτό δεν μπορεί να το πούνε και πολλοί» (28/5/02).Υπάρχει, βέβαια, και ένα επιχείρημα που επικαλούνται όσοι επιμένουν ότι ο κ. Καρατζαφέρης και το κόμμα του δεν μπορεί να ενταχθεί στο ρεύμα της σκληρής ευρωπαϊκής δεξιάς. Μπορεί -λένε- να στεγάζονται σ' αυτό το κόμμα πατενταρισμένοι ακροδεξιοί, μπορεί ο ίδιος ο αρχηγός του να έχει στο παρελθόν υιοθετήσει όλη τη ρητορεία της μεταφασιστικής ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, αλλά όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Το αλληθώρισμα του ΛΑΟΣ προς τη χούντα και το νεοναζισμό ανήκει, σύμφωνα μ' αυτούς τους αναλυτές, στο παρελθόν και μόνο. Είναι αλήθεια ότι με το στραπάτσο που έπαθε μετά την εκλογή του στην Ευρωβουλή το 2004, όταν διαπίστωσε ότι η ομάδα με την οποία συνεργαζόταν, η UEN (Ενωση για την Ευρώπη των Εθνών), πρόκειται να τον υποβάλει σε έλεγχο, εξαιτίας διαμαρτυριών από διεθνείς αντιρατσιστικές οργανώσεις, ο κ. Καρατζαφέρης κατέφυγε σε άλλη ευρωπαϊκή ομάδα (IND/DEM). Για τον ίδιο λόγο έκανε μια θεαματική στροφή, επιδεικνύοντας ξαφνικά μια «φιλοεβραϊκή» εμμονή. Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να τιμήσει ακόμα και την εβραϊκή γιορτή «Χανουκά», την ίδια που πριν από λίγο καιρό κορόιδευε από το κανάλι του, συντροφιά με τον Πλεύρη. Η στροφή αυτή ξάφνιασε, τότε, ακόμα και τους οπαδούς του.Είναι χαρακτηριστικό ότι, πριν από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, στην προσπάθειά του να εμφανίσει μια νέα «αντιρατσιστική» βιτρίνα του ΛΑΟΣ, υποχρέωσε τους υποψήφιους βουλευτές να υπογράψουν τη «Διακήρυξη της 11ης Αυγούστου», όπου διατυπωνόταν η αντίθεση του κόμματος «σε κάθε είδος κοινωνικής περιθωριοποίησης, σε κάθε φαινόμενο ρατσισμού, μισαλλοδοξίας και αντισημιτισμού» και ο απόλυτος σεβασμός του σε «όλα τα έθνη και τις θρησκείες». Δυστυχώς, δεν πρόκειται για ειλικρινή αποκήρυξη του ρατσιστικού του παρελθόντος. Τι να την κάνουμε τη δήλωση «αντιρατσιστικής νομιμοφροσύνης» και «καταδίκης του αντισημιτισμού» των συνεργατών του κ. Καρατζαφέρη, όταν ο ίδιος επιστρέφει στην πιο ωμή αντισημιτική ρητορεία, μόλις θεωρήσει ότι η συγκυρία το επιτρέπει; Μόλις πριν από λίγες μέρες, με ενυπόγραφο άρθρο του στην κομματική εφημερίδα («Α1», 3/1/09), ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ δεν διστάζει να γράψει ότι «είναι πλέον ευρέως γνωστό σε όλο τον κόσμο ότι ο ΕΒΡΑΙΟΣ μυρίζει ΑΙΜΑ» (σ.σ.: τα κεφαλαία του συγγραφέα).Και για όποιον δεν κατάλαβε, ο κ. Καρατζαφέρης προσθέτει ότι πρόκειται «για μια φυλή που ΣΤΑΥΡΩΣΕ τον Θεό, την μία και μοναδική φορά που κατέβηκε στη γη». Και συνεχίζει: «Οι δολοφόνοι του ΘΕΟΥ θα ενδιαφέροντο για μερικές εκατοντάδες δολοφονημένα αθώα παιδιά; Το αγνό αίμα τους ήδη ποτίζει την σάρκα όχι των Ισραηλιτών, αυτών το δέρμα έχει αποκτήσει κρούστα αναισθησίας μετά από 70 χρόνια συνεχών δολοφονιών»...Αντισημιτικό παραλήρημαΜ' άλλα λόγια, κατά τον κ. Καρατζαφέρη, οι Εβραίοι (όχι οι Ισραηλινοί) δολοφονούν από το 1939... Προφανώς ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ ξαναθυμήθηκε το μάθημα του κ. Πλεύρη. Είναι σίγουρο ότι παρόμοιες διατυπώσεις βρίσκονται έξω από τη λογική της πολιτισμένης δημοκρατικής ανθρωπότητας. Πρόκειται για το πιο ακραίο αντισημιτικό παραλήρημα, που βέβαια μετατρέπει σε κουρελόχαρτο την προεκλογική «Διακήρυξη» και παραβιάζει ευθέως τον αντιρατσιστικό νόμο 927/79, τον οποίο οι εκπρόσωποι του ΛΑΟΣ θέλουν τώρα να καταργήσουν ως αντισυνταγματικό.Η προσπάθεια να εκμεταλλευτεί τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και το δράμα των Παλαιστινίων επαναφέρει τον κ. Καρατζαφέρη στα ρατσιστικά και αντισημιτικά στερεότυπα. Το τραγικό είναι ότι μετά την αναμενόμενη αντίδραση του ΚΙΣ (Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου), που προσέφυγε στον πρόεδρο της Βουλής, ο κ. Καρατζαφέρης επανήλθε. Με νέα δήλωσή του που δημοσιεύεται στην «Α1» κάτω από τον τίτλο «Απύθμενο θράσος» (24/1/09), προσποιείται επανόρθωση, για να επαναλάβει στην πραγματικότητα το αντισημιτικό υβρεολόγιο: «Εχουν σαφώς δίκιο» (οι εκπρόσωποι του ΚΙΣ). «Δεν στάζουν ΑΙΜΑ οι ΕΒΡΑΙΟΙ. Στάζουν οι ΙΣΡΑΗΛΙΤΕΣ. Αυτοί που διατείνονται ότι μεταξύ όλων των Λαών της Οικουμένης είναι οι Περιούσιοι, οι εκλεκτοί Εκείνου του οποίου τον υιόν εσταύρωσαν [...] Φυσικά ουδείς και ποτέ δεν διανοήθηκε να προσάψει ευθύνες στους Ελληνες Εβραίους για οτιδήποτε πράττουν οι Ισραηλίτες». Εδώ ο κ. Καρατζαφέρης ξεπερνά τον εαυτό του. Γιατί, βέβαια, Εβραίος και Ισραηλίτης σημαίνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα. Διαφέρουν από τον «Ισραηλινό» που σημαίνει τον πολίτη του κράτους Ισραήλ. Αλλά τα ξέρει αυτά ο κ. πρόεδρος. Αλλωστε, το ΚΙΣ είναι «Ισραηλιτικό» Συμβούλιο. Οσο για την «απαλλαγή» των ελλήνων εβραίων, πρόκειται για καθαρή υποκρισία. Στο ίδιο δημοσίευμα χαρακτηρίζεται «απύθμενο το θράσος των εγχωρίων εκφραστών του Σιωνισμού», δηλαδή του ΚΙΣ που εκπροσωπεί την ελληνική εβραϊκή κοινότητα! Η αλήθεια είναι, λοιπόν, ότι ο κ. Καρατζαφέρης δίνει μόνος του το δικαίωμα σε οποιονδήποτε (και κατά συνέπεια και στον Λάκη Λαζόπουλο) να τον εντάξει στην ακραία παράταξη που ο ίδιος με τις πράξεις και τα λόγια του επέλεξε να (ξανα)τοποθετηθεί.Και ας μην επικαλεστεί ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ το επιχείρημα ότι το χιούμορ του κ. Λαζόπουλου σ' αυτή την περίπτωση ξεπέρασε τα όρια. Γιατί είναι ο ίδιος εκείνος που έχει κατά κόρον χρησιμοποιήσει εξαιρετικά ακραίες εκφράσεις, καλυμμένες από προσχηματικό χιούμορ για να χτυπήσει κάτω από τη ζώνη αυτούς που θεωρεί κατά καιρούς πολιτικούς του αντιπάλους.Ας μην ξεχνάμε ότι η διαγραφή του από τη Νέα Δημοκρατία έγινε μετά τις «χιουμοριστικές» επιθέσεις του στη «Σαλώμη» του Κώστα Καραμανλή, δηλαδή τον Αρη Σπηλιωτόπουλο. Και το «χιούμορ» του φτάνει να επιτίθεται σε δημόσια πρόσωπα με φράσεις όπως «ο κ. τάδε λειτουργούσε ως υπόθετον του κ. δείνα, μεταφορικά και κυριολεκτικά» ή όπως «ο κ. τάδε γνωρίζει τόσο τα εσωτερικά του κ. δείνα που δεν τα φτάνει ούτε η ορθοσκόπηση». Ακόμα και η «σάτιρά» του έχει φαιό χρώμα.Το μουστάκι του κουμπάρουΠριν κοιτάξει στον καθρέφτη για να αποφασίσει τι είδους μουστάκι του ταιριάζει καλύτερα, ο κ. Καρατζαφέρης θα ήταν καλό να στραφεί λίγο στο στενό του πολιτικό και προσωπικό περίγυρο. Εκεί θα συναντήσει και τον νέο πολιτευτή του κόμματός του Σπυρίδωνα Καραχάλιο. Ο κ. Καραχάλιος υπήρξε πρόεδρος της νεολαίας του κόμματος (ΝΕΟΣ) και, βέβαια, όπως όλοι οι νέοι ήταν κι αυτός πιο εξτρεμιστής από τον (πολιτικό) πατέρα του. Ομως τώρα ο κ. Καραχάλιος είναι μέλος της «Γραμματείας Ιδεολογικού ΛΑΟΣ», δηλαδή καθορίζει την ιδεολογική γραμμή του κόμματος και αρθρογραφεί τακτικά στην κομματική εφημερίδα. Παράλληλα είναι προσωπικός φίλος και κουμπάρος του προέδρου.**Ε, λοιπόν, ο κ. Καραχάλιος δηλώνει «εθνικοκοινωνιστής», οπαδός του «εθνικού κοινωνισμού», που αποτελεί μετάφραση του γερμανικού όρου Nationalsozialismus, δηλαδή του ναζισμού. Μήπως τον αδικούμε τον άνθρωπο και απλά έχει μπλέξει με τους όρους, ενώ εννοεί κάτι άλλο (που έχει στο μυαλό του); Ας κρίνει ο αναγνώστης από την παρακάτω δική του διακήρυξη, που την έκανε για να απαντήσει σε σχετική ανακοίνωση του ΕΠΣΕ:«Σε ό,τι αφορά τον Εθνικοκοινωνισμό που ενστερνίζομαι και προβάλλω, έχω πολλαπλώς ξεκαθαρίσει ότι αποτελεί την ιδεολογία που κινείται με γνώμονα τα συμφέροντα του Εθνους και της Κοινωνίας των Ελλήνων και την ταυτόχρονη εξυπηρέτηση των δύο αυτών Δομικών Οντοτήτων του Ελληνισμού. Υποστηρίζω με πάθος το κριτήριο της Κοινής Καταγωγής και της Φυλετικής Καθαρότητας (όμαιμον και ομόφυλον) για τους Ελληνες Πολίτες, την ανάγκη σύνδεσης του Ελληνα με τη Γη που ορίζει για οικολογικούς και γεωπολιτικούς λόγους και την υποχρέωση της αποδόσεως Τιμής προς τους προγόνους και τους απογόνους που προηγήθηκαν και θα εξελίξουν το Γένος των Ελλήνων αντιστοίχως. Αυτή είναι η ιδεολογία μου και δεν θα απολογηθώ σε κανέναν γι' αυτήν. Αλλοι θα μου απολογηθούν. Το Κοινό Αίμα που ρέει στις φλέβες μας, η Λευκή Ευρωπαϊκή Φυλή που έχει για Γενάρχες τούς Ελληνες, η Ιερότητα της Ελληνικής Γης (ελεύθερης ή αλύτρωτης) και ο Κώδικας της Ελληνικής Τιμής είναι Αξίες Ακατάλυτες. Καμία Δημοκρατία δεν ανταποκρίνεται στο χρέος της αν δεν λαμβάνει υπόψη της την θέληση του Ελληνικού Εθνους και Λαού, αν δεν είναι Εθνική και Λαϊκή. Πιστεύω ακράδαντα ότι ο σχηματισμός μιας Ενιαίας Εθνικοκοινωνικής Παράταξης εδώ, σ' αυτόν τον Τόπο που γεννήθηκε η ιδεολογία του Εθνικοκοινωνισμού είναι πράξη Εθνικής Ευθύνης και Αναγκαιότητας».Ολα τα στοιχεία της ναζιστικής ιδεολογίας παρόντα: «φυλετική καθαρότητα», «λευκή φυλή», «σύνδεση με τη γη». Blut und Boden (Αίμα και Γη) που έλεγε ο πρώτος διδάξας. Και, βέβαια, ο κουμπάρος αναγγέλλει απροκάλυπτα την ίδρυση ναζιστικής παράταξης μέσα απ' το ΛΑΟΣ!Αλλά και τον ίδιο τον Χίτλερ δεν τον αφήνει παραπονεμένο ο κ. Καραχάλιος. Σε άλλο του κείμενο εξηγεί ότι «το μεγαλύτερο θύμα (της σημερινής κατάστασης) είναι η πολιτική θεωρία του Εθνικού Κοινωνισμού και οι υποστηρικτές αυτού». Και συνεχίζει: «Πολιορκητικός κριός εναντίον του Εθνικού Κοινωνισμού είναι ο μπαμπούλας του Αδόλφου Χίτλερ. Λησμονούν ότι οι βασικές αρχές του Πατριωτικού Κινήματος έχουν τις ρίζες τους στην κοιτίδα του πολιτισμού στην Ελλάδα. Λησμονούν ότι ολόκληρος ο Ελληνικός λαός, επομένως και οι Ελληνες Εθνικοκοινωνιστές, κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο πολέμησαν τον Γερμανό κατακτητή». Μαθαίνουμε, λοιπόν, ότι οι έλληνες ναζί του '40 πολέμησαν κατά του Χίτλερ. «Η μόνη διαφορά μεταξύ Δύσεως και Γερμανίας», συνεχίζει ο κ. Καραχάλιος, «εστιάζονταν στα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα και μόνον». Συνεπώς, ναζισμός και δημοκρατία είναι ένα και το αυτό.Οσο για τα εγκλήματα του ναζισμού, «μέσα σε μια πολεμική ατμόσφαιρα υπάρχουν πάντοτε παράγοντες ανθρώπινοι που ενεργούν απάνθρωπα. Στοιχειοθετεί, όμως, τούτο για την καταπολέμηση μιας ιδεολογίας και την εξάλειψή της το κριτήριο της αντικειμενικότητας; Αν η προσωπικότητα του Α. Χίτλερ συνεπάγεται την επικινδυνότητα του Πατριωτικού Κινήματος για καταγγελλόμενα εγκλήματα του ανδρός που ωστόσο εκδικάστηκαν, τότε τι πρέπει να ισχύει για τα Φιλελεύθερα και σοσιαλμαρξιστικά καθεστώτα αναφορικά με μια σειρά δραματικών γεγονότων!»Αυτά από τον κουμπάρο του κ. Καρατζαφέρη και ιδεολογικό καθοδηγητή του ΛΑΟΣ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕΔημοσθένους Αλεξίου«Γιώργος Καρατζαφέρης, η αδάμαστη θέληση»
(εκδ. Γεωργιάδης-Ελέπολις, Αθήναι 2004)Επίσημη παρουσίαση των θέσεων του προέδρου του ΛΑΟΣ, από συνεργάτες και οπαδούς του. Το κείμενο βασίζεται σε εξωραϊσμένη μεταφορά των μεσημεριανών εκπομπών του κ. Καρατζαφέρη. Χαρακτηριστικό του πνεύματος του βιβλίου, ο τρόπος που τον επαινεί ο οπαδός του καθηγητής Γεώργιος Τουρλίδης: «Ως πανεπιστημιακός σκαπανεύς εις την Φιλοσοφικήν σχολήν συμπεραίνω τα κάτωθι: ο 18ος αιών καθηγίασε τον εθνομάρτυρα Ρήγαν Φεραίον, ο 19ος αιών εδικαίωσε τον Ιωάννην Καποδίστριαν και τον Χαρίλαον Τρικούπην, ο 20ός αιών τον Ελευθέριον Βενιζέλον, ο 21ος αιών του ανήκει».ΔΕΙΤΕ«SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα» (Dr Strangelove or how Ι learned to stop worrying and love the bomb) του Στάνλεϊ Κιούμπρικ (1963)Κλασική σάτιρα του Ψυχρού Πολέμου, με αναφορές στα στελέχη των ναζί που πέρασαν μετά τον πόλεμο στην υπηρεσία των αμερικανικών υπηρεσιών. Χαρακτηριστική η σκηνή με τον παλιό ναζί που τον προδίδει το χέρι του, καθώς υψώνεται μηχανικά σε φασιστικό χαιρετισμό.ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕhttp://www.alpha1.gr/Η κομματική εφημερίδα του ΛΑΟΣ περιλαμβάνει τις τελευταίες αντισημιτικές εξάρσεις του κ. Καρατζαφέρη.http://www.neos-forum.com/Ο διάλογος στο φόρουμ της νεολαίας του ΛΑΟΣ προδίδει όσα θα ήθελαν να κρύψουν οι υπεύθυνοι του κόμματος για τα πιστεύω των στελεχών τους.
Ελευθεροτυπία, 15/2/2009

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ


Από την ελευθερία δεν μπορείς να κόψεις ούτε ένα κομματάκι, γιατί αμέσως όλη η ελευθερία συγκεντρώνεται μέσα σ’ αυτό το κομματάκι.
Μ. ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ
Και σοφός θα μπορούσε να θεωρηθεί ο αφέντης εκείνος ο οποίος θα εξυπνούσε μίαν πρωίαν και θα έλεγεν εις τον υπηρέτην του: Κύριε, σε αποβάλλω της υπηρεσίας μου. Διότι δια να υπηρετείς άνθρωπον σαν και μένα, ή πολύ ηλίθιος πρέπει να είσαι, ή πολύ αχρείος.
Π. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
Να βασιλέψει η ελευθερία . Κι ο ήλιος να μη δύσει ποτέ σε ένα τόσο λαμπρό ανθρώπινο επίτευγμα .
ΝΕΛΣΟΝ ΜΑΝΤΕΛΑ
Σκλάβος είναι αυτός που περιμένει να έρθει κάποιος να τον ελευθερώσει .
ΠΑΟΥΝΤ ΕΖΡΑ
Το δέντρο της ελευθερίας πρέπει να ποτίζεται από καιρού εις καιρόν με το αίμα των πατριωτών και των τυράννων.
ΤΖΕΦΕΡΣΟΝ
Η ελευθερία στην καπιταλιστική κοινωνία παραμένει σχεδόν ίδια με αυτή της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας : ελευθερία για τους ιδιοκτήτες σκλάβων .
ΛΕΝΙΝ
Η ελευθερία ποτέ δεν χαρίζεται από τον καταπιεστή . Πρέπει να απαιτηθεί από τον καταπιεσμένο .
ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ
Όπου υπάρχει ελευθερία , εκεί είναι η χώρα μου .
ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΦΡΑΓΚΛΙΝ
Όποιος μου φέρεται καλά γίνεται ηγέτης μου. Όποιος μου φέρεται σκληρά (αδιαφορεί για τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές μου) γίνεται εχθρός μου.
ΣΑΝ ΣΟΥ
Καθώς οι κοινωνίες παρακμάζουν , παρακμάζει μαζί τους και η γλώσσα . Οι λέξεις χρησιμοποιούνται για να συγκαλύπτουν και όχι για να διαφωτίζουν τις πράξεις : ” απελευθερώνεις ” μια πόλη καταστρέφοντάς την . Οι λέξεις έχουν στόχο να μπερδέψουν , έτσι ώστε την ώρα των εκλογών οι άνθρωποι θα ψηφίσουν ενάντια στα συμφέροντά τους .
ΓΚΟΡ ΒΙΝΤΑΛ
Η τυραννία είναι πάντα καλύτερα οργανωμένη από την ελευθερία.
Σ.ΠΕΓΚΥ
Ελεύθερος είναι εκείνος που μπορεί να ζει χωρίς να λέει ψέματα.
ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΥ
Όπως δεν ανέχομαι να είμαι σκλάβος, έτσι δεν θέλω να είμαι ένας κυρίαρχος.
Α.ΛΙΝΚΟΛΝ
Κανένας δεν μπορεί να είναι εντελώς ελεύθερος, αν δεν είναι όλοι ελεύθεροι. Κανένας δεν μπορεί να είναι εντελώς ηθικός, αν δεν είναι όλοι ηθικοί. Κανένας δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος, αν δεν είναι όλοι ευτυχισμένοι.
Χ.ΣΠΕΝΣΕΡ
Ελευθερία σημαίνει ότι μαθαίνεις να έχεις απαιτήσεις μόνο από τον εαυτό σου, όχι από τη ζωή ή τους άλλους.
ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ
Ο άνθρωπος γεννήθηκε ελεύθερος, και παντού είναι αλυσοδεμένος.
Ζ.Ζ.ΡΟΥΣΣΩ
Η ελευθερία δεν αξίζει τίποτα, αν δεν συμπεριλαμβάνει την ελευθερία να κάνεις λάθη.
Μ.ΓΚΑΝΤΙ
Ο άνθρωπος κυριαρχώντας πάνω στους άλλους, χάνει τη δική του ελευθερία.
Φ.ΜΠΕΪΚΟΝ
Η ελευθερία είναι αδιαίρετη, και όταν ένας άνθρωπος είναι σκλαβωμένος, οι άλλοι δεν είναι ελεύθεροι.
ΤΖ. ΚΕΝΝΕΝΤΥ

ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ... ΟΠΩΣ ΛΕΜΕ ΣΤΡΑΤΟΣ




Αστυνομία: ένοπλοι πόλεων
Στρατός: ένοπλοι εθνών


Γίνεται υπόκωφα μια συζήτηση τώρα τελευταία για τις αιτίες της επιθετικής στάσης των πολιτών απέναντι στην αστυνομία. Δεν μπορώ να υποστηρίξω με σοβαρά επιχειρήματα, ότι το «μένος» εναντίον της αστυνομίας, που ξεβράστηκε στην επιφάνεια με τα τελευταία γεγονότα, εδράζεται σε αντιδεξιά μεταπολιτευτικά ανακλαστικά, όπως πολλοί τηλεδιανοούμενοι υποστηρίζουν.
Όταν αστυνομικός δολοφόνησε τον Μιχάλη Καλτεζά το 1985, στα κυβερνητικά πηδάλια ήταν η «σοσιαλιστική» κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Και τότε έγιναν σαρωτικά επεισόδια στους δρόμους της Αθήνας. Υπήρχαν και τότε αντιδεξιά αντανακλαστικά; 
Εκτός αν με τον όρο «αντιδεξιά αντανακλαστικά» εννοούμε την αντίδραση του πολίτη σε περιστατικά ωμής αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας, αλλά αυτό είναι κάτι διαφορετικό. Το πρόβλημα, που αποκρύπτεται, είναι ότι ο ρόλος και οι μέθοδοι της αστυνομίας δεν θα μπορούσαν ποτέ να πηγάζουν από ανοιχτότητα απόψεων και διαδικασιών. Οι μηχανισμοί της αντίκεινται σε οποιαδήποτε ουσιαστική δημοκρατικότητα, καταρχήν λόγω του ρόλου της και κατά δεύτερον λόγω της δομής της. Οι ιεραρχικές, συμπιεστικές δομές της δεν θα μπορούσαν σε οποιαδήποτε περίπτωση να αποτελούν βήμα δημοκρατικών διαδικασιών, αφού η ιεραρχία απορρέει από την εξουσιαστικότητα και αυτή με τη σειρά της από την ιεραρχία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δηλαδή, αίτιο και αιτιατό ταυτίζονται, εμπλεκόμενα σε ένα φαύλο κύκλο, χωρίς τέλος. Οπουδήποτε υπάρχει άκαμπτη ιεραρχία και στρατικοποίηση, δεν υφίσταται δημοκρατία. Δεν μπορούν να υπάρξουν και τα δύο μαζί. Είναι οξύμωρο. Για αυτό και μέσα στους κόλπους της ΕΛ.ΑΣ φωλιάζουν ακροδεξιά στοιχεία είτε επικαλυμμένα με δημοκρατικό μανδύα είτε άμεσα, μη φοβούμενα να παραδεχτούν την ιδεολογία τους. Άλλο παράδειγμα αποτελεί ο στρατός. Πιστεύει κανείς ότι θα μπορούσε να είναι δημοκρατικός; Θα μπορούσαν οπλίτες και διοικητές να αποφασίζουν μαζί; Η απάντηση είναι όχι.

Αν καταργηθεί η ιεραρχία χάνεται και η κυριαρχία, αν δεν υπάρχει κυριαρχία χάνεται η εξουσία, με αποτέλεσμα ολόκληρη η στρατοκαβλωτική δύναμη να καταρρίπτεται. Ο στρατιωτικά ανώτερος δεν κατέχει την δύναμή του λόγω προσωπικότητας, αλλά λόγω θέσης. Ακριβώς όπως ο αστυνομικός δηλαδή. Στρατιωτικός και αστυνομικός είναι φύσει αντιδημοκρατικοί, ανελεύθεροι και εν δυνάμει δικτατορίσκοι. Δεν μπορείς να λειτουργείς μέσα σε κυριαρχικό περιβάλλον και να ισχυρίζεσαι ότι είσαι κοινωνικά φιλελεύθερος. Βέβαια, αν ντε και καλά θες να είσαι προοδευτικός, μπορείς να επιλέξεις το ΚΚΕ για την προοδευτικότητά σου. Δεν μπορείς εύκολα να ξεφύγεις από την ιδεοληψία του εξουσιαστή, του νόμιμου, του καλού παιδιού της διπλανής πόρτας. Το παραμύθι της νομιμοφροσύνης και της επιβολής της τάξεως ρέει στο αίμα σου και οι κυβερνώντες σε κάνουν να νιώθεις Θεός. Εσύ είσαι η βιτρίνα της Πολιτείας, εσύ είσαι ο δημοκρατικός αστυνομικός νέας κοπής και απόφοιτος πανεπιστημίου τώρα πια. Δεν είσαι ο παλιός χωροφύλακας που μπροστά του οι πολίτες ένιωθαν δέος και φόβο. Δεν είσαι αυτός που μαζί με τον δάσκαλο και τον παπά αλώνιζε κάποτε την ελληνική επαρχία. Δεν είσαι πια ο ένθερμος υποστηρικτής της χούντας. Δεν δέρνεις πια χωρίς λόγο. Δέρνεις με σχέδιο και εντολές της Δημοκρατίας, άρα δεν μπορεί κανείς να σε κατηγορήσει για φασιστική νοοτροπία. Είσαι αρωγός του πολίτη πλέον και όχι κυνηγός του. Το ξέρεις ότι όλοι είναι με το μέρος σου μέχρι να βρεθείς απέναντί τους. Πόσες ομάδες πολιτών έχεις δείρει τα τελευταία χρόνια, θυμάσαι; Πόσους μετανάστες έχεις ξεφτιλίσει στα αστυνομικά τμήματα; Πόσους φοιτητές έχεις σύρει στην ασφάλεια; Πόσες φορές έχεις σταματήσει κάποιο αυτοκίνητο στο δρόμο και με τσαμπουκά εκδηλώνεις την εξουσία σου; Το ξέρω καλά. Εσύ δεν ασχολείσαι με ιδεολογίες και τέτοια ξεπερασμένα πράγματα. Σου έχουν πει ότι αυτά είναι για τους κουλτουριάρηδες. Εσύ δεν είσαι σε αυτή τη θέση για να σκέφτεσαι, αλλά για να πράττεις. Είσαι ο θρασύς τύπος ανθρώπου που κατατρέχει κοινωνικές ομάδες και πολίτες και μετά ζητά την κατανόηση τους για τα 700 ευρώ που δε του φτάνουν για να ζήσει. Όσο κι αν προσπαθείς να μας πείσεις για την ανέχειά σου, ξέρουμε ότι δεν είσαι σαν και εμάς. Το ξέρεις κι εσύ. Γιατί η δικιά σου ανέχεια, κακόμοιρε μπάτσε, είναι εγκεφαλική και αυτή διορθώνεται πολύ δύσκολα. Σταμάτα λοιπόν να παραπονιέσαι. Δεν σε λυπόμαστε.

ΚΑΙ ΜΗ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ...


Αρχιφύλακας της αστυνομίας συνελήφθη στα Εξάρχεια, για χρήση συσκευής λέιζερ και παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.Ο 46χρονος αρχιφύλακας οδηγούσε στην οδό Μπουμπουλίνας το αυτοκίνητό του, από το οποίο είχε βγάλει τις πινακίδες κυκλοφορίας, και μέσα από το όχημα έριχνε ακτίνες λέιζερ στους αστυνομικούς των ΜΑΤ που φρουρούν το υπουργείο Πολιτισμού. Οι αστυνομικοί αφού τον καταδίωξαν και τον συνέλαβαν, διαπίστωσαν με έκπληξη πως πρόκειται για συνάδελφό τους. Ο συλληφθείς αρχιφύλακας υπηρετεί στο Αστυνομικό Τμήμα Αλίμου, σε υπηρεσία γραφείου και δεν φέρει όπλο. Μετά τη σύλληψη του, οδηγήθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής και παραπέμφθηκε στον εισαγγελέα.

ΑΜΑΝ ΠΙΑ...




Συνέχεια βγαίνουν στο δρόμο εκείνοι οι κλασσικοί «περίεργοι», οι επαγγελματίες δημοκράτες, που λέει και ο Κακλαμάνης. Αυτοί που ενδιαφέρονται για ο,τιδήποτε και για οποιονδήποτε. Εεεε μας έχουν πρήξει τα ούμπαλα πια. Θυμηθείτε, ότι είναι αυτοί που δεν μας άφησαν να απολαύσουμε τη γιορτινή ραστώνη, να γιορτάσουμε την γέννηση του καταναλωτικού Θεού μας, να πάρουμε και να δεχτούμε τα δώρα μας, να φιληθούμε και να ευχηθούμε χρόνια πολλά.
Κάτι η Κούνεβα, κάτι και εκείνος ο Γρηγορόπουλος, τα χέσαμε τα Χριστούγεννα. Και να ήταν μόνο αυτό; Κάποιοι ηλίθιοι ρομαντικοί συνεχίζουν να διεκδικούν, να φωνάζουν και να βγαίνουν στο δρόμο για ψύλλου πήδημα. Τα εμπορικά καταστήματα δεν μπορούν να ορθοποδήσουν (ενώ πριν πλούτιζαν…), οι χρηματιστηριακοί επενδυτές φοβούνται να εκτεθούν στην μανία τους όπως πριν ( μη σώσουν…), οι ξένοι επενδυτές αποκλείουν την Ελλάδα από τον επιχειρηματικό τους χάρτη ( ενώ πριν ήταν ο πρώτος επενδυτικός τους προορισμός…), ο καλοκαιρινός τουρισμός φαίνεται ότι θα διανύσει περίοδο ισχνών αγελάδων ( ίσως έτσι να βάλουν μυαλό νησιωτικοί δωματιούχοι και εστιάτορες…) και διάφορα άλλα που κατακρημνίζουν το Έθνος μας και το καταδικάζουν σε αχρηστία.
Ακόμα και ο Μητροπολίτης Άνθιμος ( την ευλογία σου Δέσποτα...) με κήρυγμά του στον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης, προέτρεψε τον κόσμο να βγει στην αγορά και να ψωνίσει, να κινηθεί το χρήμα, να μην υποκύψουμε στη βία και το μηδενισμό.
Αυτοί όμως οι μ…, εδώ το΄χω να το πω, συνεχίζουν την τακτική της αντιπαράθεσης και της βίας. Θέλουν να καταστρέψουν τον κοινωνικό ιστό, να πριονίσουν τον Εθνικό Κορμό, να βυθίσουν μια ολόκληρη χώρα στο χάος.
Ρε παιδιά τόσο κόπο έκανε ο Καραμανλής να επανιδρύσει το Κράτος. Γιατί δεν ησυχάζετε λίγο; Τώρα είναι ώρα ευθύνης. Σταματήστε τις διαδηλώσεις και τις απεργίες. Το Έθνος κινδυνεύει. Αμάν πια. Γιατί δεν το καταλαβαίνετε…;

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΟΥΚΟΥΛΟΦΟΡΟΙ;


ΠΟΙΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ
Ποιοι είναι οι κουκουλοφόροι;

Τελευταία Κυριακή της Αποκριάς σήμερα, προσέξτε όμως καλά τι θα ντυθείτε. Μια αθώα κουκούλα μπορεί να σας οδηγήσει στο εδώλιο. Αν όχι (ακόμη) ως επικίνδυνο για τη δημόσια τάξη, τότε ίσως για "αντιποίηση αρχής".
Ενα φάντασμα πλανιέται τον τελευταίο καιρό πάνω από τις μαζικές κινητοποιήσεις στη χώρα μας: το φάντασμα των κουκουλοφόρων. Κάτι η εμπειρία του περασμένου Δεκέμβρη (και του δυναμικού φοιτητικού κινήματος του 2006-07), κάτι η οικονομική κρίση κι η επιδιωκόμενη αξιοποίησή της προς όφελος της «επιχειρηματικότητας» σε βάρος της μισθωτής εργασίας, το φόβητρο των ανεξέλεγκτων ορδών που απειλούν την ηρεμία των πολιτών επισείεται όλο και περισσότερο από διάφορες πλευρές.Από κοντά κι οι προσπάθειες για τη σκλήρυνση της υφιστάμενης νομοθεσίας, με τη μετατροπή της «κουκουλοφορίας» σε ιδιώνυμο αδίκημα.Η αρχική ιδέα ανήκε -σε ποιόν άλλο;- στον Γιώργο Καρατζαφέρη. «Εμείς έχουμε συγκεκριμένες θέσεις», ανακοίνωσε στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού (21.12.08). «Πρώτον, ιδιώνυμον αδίκημα η κουκούλα. Οποιος φοράει κουκούλα, κατευθείαν από το αυτί στον εισαγγελέα. Ανεξαρτήτως γιατί τη φοράει». Για τη διασφάλιση της πάση θυσία πάταξης των ασχημονούντων, η ίδια πρόταση προβλέπει ότι «πρέπει να υπάρχουν ειδικής μορφής δικαστήρια που να δικάζουν τους 'κουκουλοφόρους'» - επιστροφή, μ’ άλλα λόγια, σε μια μορφή έκτακτων στρατοδικείων. Ο πρόεδρος του ΛΑ.Ο.Σ. ήταν άλλωστε σαφέστατος όσον αφορά το σκεπτικό που υπαγόρευσε την εισήγησή του: «Είμαστε εδώ οι 'πολιτικοί ταγοί' του τόπου και δεν θα οδηγούμεθα από τα γεγονότα του πεζοδρομίου». Αυτά, στο Κοινοβούλιο. Γιατί τη νομική επεξεργασία της ίδιας εισήγησης σε συγκεκριμένη διάταξη την ανέλαβε ένας άνθρωπος πολύ διαφορετικός απ’ τον Καρατζαφέρη: η ομότιμη καθηγήτρια του Παντείου Αλίκη Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου!Το σχέδιο νόμου που εισηγήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου στον πρόεδρο της Βουλής και στην κυβέρνηση προβλέπει τη θέσπιση ενός νέου άρθρου του Ποινικού Κώδικα (189Α), βάσει του οποίου «όποιος μετέχει ή εμφανίζεται σε δημόσια συνάθροιση με καλυμμένο το πρόσωπο ή διαμορφωμένο κατά τρόπο που να μη διακρίνονται τα χαρακτηριστικά του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δυο μηνών μέχρι ενός έτους», μη εξαγοράσιμη. Η εισηγητική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση δεν αφήνει την παραμικρή αμφιβολία για το σκεπτικό του διαβήματος: «Οι κουκουλοφόροι πληθύνονται και οργανώνονται επικίνδυνα», οπότε «το κράτος οφείλει να εξασφαλίσει επειγόντως την ασφάλεια των πολιτών». Η μη εξαγορά των ποινών επιβάλλεται λόγω της «πιθανολογούμενης» (!) ύπαρξης «κοινής χρηματικής πηγής» πίσω από την «οργάνωση ομάδων κουκουλοφόρων», η οποία (υποτίθεται ότι) «καθιστά λιγότερο επώδυνη ή και ανώδυνη τη χρηματική ποινή για το κάθε μέλος της οργάνωσης»... Δεν λείπει, τέλος, η επίκληση του εξωτερικού εχθρού: «Επιπροσθέτως εθνικοί λόγοι συντρέχουν για την επείγουσα ανάσχεση του φαινομένου διότι τα από τους 'κουκουλοφόρους' δημιουργούμενα έκτροπα χρησιμοποιούνται από τους εχθρούς της χώρας μας ως επιχειρήματα αποδεικτικά της ύπαρξης τρομοκρατίας στην Ελλάδα ή για απόσπαση της προσοχής των πολιτών από σοβαρότατα εθνικά θέματα». Η προληπτική πάταξη των «ταραξιών» συνιστά, μ’ άλλα λόγια, την αναγκαία προϋπόθεση για την υποβολή της νέας γενιάς στην απαραίτητη Εθνική Ηθική Διαπαιδαγώγηση – από τα ΜΜΕ και τους εθνικά ευαίσθητους διανοούμενους, υποθέτουμε, κι όχι απευθείας από το λοχία όπως τον παλιό καλό καιρό. Ο "εσωτερικός εχθρός"Ας σοβαρευτούμε. Η όλη φιλολογία περί «κουκουλοφόρων» στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια αφαιρετική -και σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετη- ιδεολογική κατασκευή, με την οποία διάφοροι παράγοντες της δημόσιας ζωής (από τα ΜΜΕ ώς τους πολιτικούς) επιχειρούν να οικοδομήσουν την εικόνα (και να ποινικοποιήσουν τις πρακτικές) του αναδυόμενου «εσωτερικού εχθρού». Στα πρώτα χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, αυτός ο εχθρός είχε τη μορφή των «αριστεροχουντικών», των «άκρων» που (υποτίθεται ότι) συντόνιζαν τη δράση τους σε βάρος της νεοσύστατης δημοκρατίας. Τους διαδέχθηκαν ως φόβητρο οι «εξτρεμιστές», οι «αναρχικοί» (η ιδεολογία των οποίων παραλίγο να ποινικοποιηθεί ως ιδιώνυμο αδίκημα με το νομοσχέδιο Μαγκάκη το 1983), οι «πανκς», οι «γνωστοί-άγνωστοι». Ηδη σε κρίση νομιμοποίησης τα τελευταία χρόνια, καθώς οι δυναμικές μαζικές αντιστάσεις στη νεοφιλελεύθερη πολιτική όλο και διογκώνονταν, αυτός ο τελευταίος όρος τέθηκε σε πλήρη αχρηστία με το νεανικό ξέσπασμα του Δεκέμβρη. Πώς μπορούν να θεωρηθούν «γνωστοί-άγνωστοι» τόσες χιλιάδες άνθρωποι, πολλοί απ’ τους οποίους κατέβηκαν για πρώτη φορά στους δρόμους; Η ανάγκη μιας νέας ορολογίας κατέστη ως εκ τούτου επιτακτική.Η παρουσία ανθρώπων με καλυμμένα πρόσωπα στις διαδηλώσεις είναι, φυσικά, αναντίρρητο γεγονός. Η συλλογική υπαγωγή τους στη νομική κατασκευή των «κουκουλοφόρων» μπάζει ωστόσο σε δυο σημεία. Πρώτον, στο αυθαίρετο πακετάρισμα μιας πλειάδας εντελώς διαφορετικών πρακτικών σε μια ενιαία (ποινική) κατηγορία. Και δεύτερον, στην αυθαίρετη σύνδεση της «κουκουλοφορίας» με όλη τη γκάμα των βιαιοτήτων που διαπράττονται εν ώρα οδομαχιών. Η πραγματικότητα, για όσους την έχουν ζήσει στο πεζοδρόμιο κι όχι μέσω των τηλεοπτικών «ζωντανών συνδέσεων», είναι πολύ διαφορετική.Οι διαδηλωτές που σκεπάζουν τα πρόσωπά τους, το κάνουν για τρεις κυρίως λόγους (εναλλακτικά ή και σωρευτικά): για ν’ αποφύγουν την καταγραφή της ταυτότητάς τους από τις κάμερες των ΜΜΕ και της ΕΛΑΣ, για να προστατευθούν από τα χημικά και, ενδεχομένως, για να τραβήξουν την προσοχή των ΜΜΕ, μετατρέποντας αυτή τους την αμφίεση σε πολιτικό μήνυμα αντίστασης. Τίποτα από τα τρία δεν συνιστά αδίκημα. Πρόκειται, αντίθετα, είτε για απολύτως νόμιμα μέτρα αυτοπροστασίας (από το χημικό πόλεμο της ΕΛΑΣ και τα αδιάκριτα βλέμματα – ας μην ξεχνάμε ότι στους δυνητικούς θεατές μιας διαδήλωσης περιλαμβάνονται δυσφορούντες γονείς, αντιφρονούντες εργοδότες ή προϊστάμενοι και, φυσικά, οι υπηρεσίες ασφαλείας) είτε για καθόλα θεμιτή επιδίωξη προβολής και μετάδοσης του επιθυμητού επικοινωνιακού μηνύματος. Οσοι παρακολούθησαν από κοντά τις συγκρούσεις του Δεκέμβρη παρατήρησαν άλλωστε ότι στις επιθέσεις κατά των αστυνομικών πρωταγωνιστούσαν συχνά όχι «κουκουλοφόροι» αλλά νέοι με ακάλυπτα πρόσωπα. Εξ ιδίας πείρας, μπορούμε να βεβαιώσουμε πως το ίδιο ακριβώς συνέβαινε και παλιότερα. Συχνά, μάλιστα, η κάλυψη του προσώπου των «ταραξιών» γινόταν με προτροπή των οπαρατέρ και των φωτορεπόρτερ, που δεν ήθελαν η εκ μέρους τους καταγραφή των επεισοδίων να ισοδυναμεί με χαφιεδισμό των μικρών και μεγάλων πρωταγωνιστών τους. Εξίσου παραπλανητικό είναι και το «τεχνικό» σκέλος της υπόθεσης. Οπως διαπιστώνουμε από το «νομοσχέδιο» της κυρίας Μαραγκοπούλου, στην κατηγορία της «κουκούλας» μπορούν να τσουβαλιαστούν τα πιο ετερόκλητα μέσα ένδυσης ή αυτοπροστασίας που συναντάμε συνήθως στις διαδηλώσεις: νεανικά φουτεράκια της μόδας με κουκούλα, κασκόλ, χάρτινες υγειονομικές μάσκες, επαγγελματικές μάσκες μπογιατζήδων, γυαλιά οξυγονοκολλητή, κράνη μοτοσικλέτας, αναποδογυρισμένες πλαστικές σακούλες, απλές μπλούζες ή φανέλες τυλιγμένες γύρω απ’ το πρόσωπο, κουκούλες του σκι ή της αποκριάς, καθώς και ποικίλοι συνδυασμοί όλων των παραπάνω. Τα νομικά αδιέξοδα που συνεπάγεται αυτή η ποικιλομορφία είναι κάτι παραπάνω από προφανή. Ποιό δικαστήριο θα μπορούσε π.χ. να καταδικάσει κάποιον πιτσιρικά επειδή φορούσε κασκόλ ή επειδή το μπουφάν του διαθέτει κουκούλα; Κι από πού κι ως πού η μάσκα αυτοπροστασίας από τα επικίνδυνα χημικά, που η ΕΛΑΣ σκορπά αφειδώς επί δικαίων και αδίκων, μπορεί να συνιστά ποινικό αδίκημα, όταν τη φορά ένας πολίτης που ασκεί απλώς το νόμιμο δικαίωμά του να διαδηλώνει χωρίς να καταλήξει υποχρεωτικά στον πνευμονολόγο; Το μόνο σίγουρο είναι πως ενδεχόμενη ποινικοποίηση της «κουκουλοφορίας» θα λύσει απλώς ακόμη περισσότερο τα χέρια των αστυνομικών, πολλαπλασιάζοντας τις αυθαίρετες συλλήψεις και σέρνοντας στο εδώλιο κάθε «ενδυματολογικά ύποπτο» διαδηλωτή. Τα διεθνή παραδείγματαΑυτά όσον αφορά το νομικό σκέλος του ζητήματος. Γιατί το επικοινωνιακό μπαράζ των τελευταίων μηνών έχει και την «ιστοριογραφική» πτυχή του. Οι κοινωνικοί αγώνες του παρελθόντος, ακούμε διαρκώς, διεξάγονταν πάντα με ακάλυπτα πρόσωπα. Κουκουλοφόροι έδρασαν μόνο στα χρόνια της Κατοχής, ως καταδότες των πατριωτών στα γερμανικά μπλόκα. Ο προπαγανδιστικός μηχανισμός του ΚΚΕ δεν δίστασε μάλιστα ν’ ανακαλύψει (ή να επινοήσει) και μια «ρήση» του Τσε Γκεβάρα, σύμφωνα με την οποία «οι πραγματικοί επαναστάτες δεν θα έπρεπε να κυκλοφορούν με κουκούλες, γιατί τον καιρό της επανάστασης ο λαός θα πρέπει να γνωρίζει στα πρόσωπα των επαναστατών την πρωτοπορία του». Οσο κι αν ψάξαμε πάντως στα άπαντα του θρυλικού κομαντάντε (που, ειρήσθω εν παρόδω, διέπρεπε ο ίδιος στις μεταμφιέσεις...), στάθηκε αδύνατο να εντοπίσουμε τέτοιο τσιτάτο. Για να διαπιστώσουν τη σχέση της κουκούλας με την επανάσταση, οι σημερινοί κομμουνιστές δεν χρειάζεται άλλωστε να πάνε τόσες δεκαετίες πίσω. Ούτε να επηρεαστούν από τους (προφανώς «οπορτουνιστές») μεξικανούς Ζαπατίστας, που έχουν αναγάγει την κουκούλα σε σύμβολο της πολιτικής τους ταυτότητας και παρέμβασης, τονίζοντας ότι «έκρυψαν τα πρόσωπά τους, για να μπορέσουν να γίνουν ορατοί» απ’ όσους αγνοούσαν την ύπαρξη και τα προβλήματά τους. Αρκεί μια ματιά στην ενημερωτική ιστοσελίδα «Δίκτυο Αντίσταση» (Red Resistencia) του Κ.Κ. Κολομβίας, καθοδηγητή του υπερπεντηκονταετοούς πλέον αντάρτικου των FARC. Mια ολόκληρη δέσμη αναλύσεων για το φοιτητικό κίνημα της χώρας τιτλοφορείται εκεί «Η κουκούλα των φοιτητών». Πρόσφατο μάλιστα άρθρο του Ειδησεογραφικού Πρακτορείου Νέα Κολομβία (11.9.2008) δε διστάζει να διακηρύξει, ήδη από τον τίτλο του: «Ζήτω οι φοιτητές / φοιτήτριες! Ζήτω η κουκούλα!» (Que vivan los /las estudiantes! Que viva la capucha !) Η κουκούλα εν ΕλλάδιΑς επιστρέψουμε, όμως, στα καθ’ ημάς. Αντίθετα από την τρέχουσα παραφιλολογία περί «ακάλυπτων προσώπων», ως της διαχρονικά δέουσας μορφής αγώνα, στην πραγματικότητα η εμφάνιση των διαδηλώτών να καλύπτουν τα πρόσωπά τους συμβαδίζει χρονικά με τις αντίστοιχες προσπάθειες των μηχανισμών καταστολής για φωτογραφική καταγραφή τους. Η πρώτη λακωνική αναφορά που συναντάμε σε υπηρεσιακό εγχειρίδιο, για «λήψιν φωτογραφιών, ιδία των τμημάτων της συγκεντρώσεως εις τα οποία λαμβάνουν χώραν πράξεις ιδιαζούσης σημασίας», χρονολογείται μόλις το 1955 (Αθ. Τασιόπουλος, «Αστυνομία Τάξεως», σ.395). Το 1962 δίνονται οδηγίες «όπως την αστυνομικήν δύναμιν ακολουθή είς αστυνομικός φωτογράφος, προς λήψιν φωτογραφιών επιτιθεμένων κατά των αστυνομικών μελών του όχλου» (Θ. Συρογιάννης, «Θέματα Ασφαλείας», σ.100). Το 1966 προβλέπεται η προληπτική τοποθέτηση φωτογράφων της αστυνομίας «εις δεσπόζοντα σημεία της συναθροίσεως (εξώστας, στέγας, παράθυρα)» κι η κινηματογράφηση των επεισοδίων (Ηλ. Ψυχογιός, «Συναθροίσεις και οχλοκρατικαί εκδηλώσεις», σ.24-26), ενώ το 1969 προστίθενται και οδηγίες για τη χρήση τηλεφακών, ώστε οι «λίαν δραστήριοι» διαδηλωτές να φακελώνονται «άνευ ουδενός κινδύνου» για τα όργανα (Ηλ. Ψυχογιός, «Οχλοκρατικαί εκδηλώσεις», σ.26-7). Για την αξιοποίηση των φωτογραφιών -ακόμη κι αυτών που δημοσιεύονταν στις εφημερίδες- κατά τις ανακρίσεις στην ασφάλεια, μια πρώτη ιδέα μας δίνουν τα απομνημονεύματα του εκλιπόντος Τάσου Δαρβέρη («Μια Ιστορία της νύχτας», Θεσ/νίκη 1983, σ.35-6).Καθόλου περίεργο, λοιπόν, που ήδη από τα Ιουλιανά, διαδηλωτές αρχίζουν να καλύπτουν τα πρόσωπά τους για να προστατευτούν όχι μόνο από τα δακρυγόνα αλλά και από την ανεπιθύμητη ταυτοποίησή τους.«Ο θάνατος του Σωτήρη [Πέτρουλα] έδειξε ότι η επαναστατική πρωτοπορία κινδύνευε πλέον σοβαρά από την αστυνομία, αλλά και από την κομματική ηγεσία της ΕΔΑ», διαβάζουμε χαρακτηριστικά στα απομνημονεύματα ενός παλαίμαχου αγωνιστή. «Οι σκέψεις αυτές ήταν που οδήγησαν τους επαναστάτες να σκεπάζουν το πρόσωπό τους με μαντήλια. Ο μηχανισμός της ΕΔΑ σκύλιαζε στη θέα αυτών των νέων με τα μαντήλια στα πρόσωπα. Τους αποκαλούσε κουκουλοφόρους, θέλοντας να τους παρομοιάσει με τους κουκουλοφόρους προδότες της κατοχής. Ωστόσο, παρά τις συκοφαντίες αυτές, τα πρόσωπα με τα μαντήλια γίνονταν διαρκώς περισσότερα» (Στέργιος Κατσαρός, «Εγώ ο προβοκάτορας, ο τρομοκράτης», σ.47).Αλλά και στο Πολυτεχνείο του 1973, εκτός από τα μαντήλια στα πρόσωπα διαδηλωτών τη ματωμένη νύχτα της 16ης Νοεμβρίου, συναντάμε επίσης απαγόρευση φωτογράφισης των μελών της Συντονιστικής κατά τη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε το απόγευμα της ίδιας μέρας, καθώς και προσπάθεια εξουδετέρωσης των κινηματογραφικών μηχανών που επισημάνθηκαν σε γειτονικά κτίρια: «Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου εγκαθιστούν μεγάλα κάτοπτρα με τα οποία δημιουργούν αντανακλάσεις στις κάμερες και τους φακούς ορισμένων συνεργείων των μυστικών υπηρεσιών της χούντας που έχουν στηθεί στα απέναντι από το Πολυτεχνείο κτίρια και προσπαθούν να φωτογραφήσουν πρόσωπα και πράγματα» (Μηνάς Παπάζογλου, «Φοιτητικό κίνημα και δικτατορία», Αθήνα 1975, σ.133). Δυο από τα «ύποπτα» συνεργεία που δέχτηκαν τις αντανακλάσεις ανήκαν, πάντως, σε συνοδοιπόρους των εξεγερμένων: την ομάδα ΚΙΝΟ (Κώστας Ζυρίνης, Λάμπρος Παπαδημητράκης) και το δημιουργό των «Μαρτυριών», Νίκο Καβουκίδη. Μεταπολιτευτικά, η κυβέρνηση Καραμανλή θα χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τις φωτογραφίες «ταραχοποιών» που δημοσιεύθηκαν στον Τύπο για να στηρίξει συλλήψεις και δικαστικές διώξεις. Το πιο χτυπητό παράδειγμα αφορά έναν 30χρόνο ναυτικό, φωτογραφίες από τη συμμετοχή του οποίου στις συγκρούσεις των οικοδόμων με τα ΜΑΤ (23 Ιουλίου 1975) δημοσιεύθηκαν σαν «ντοκουμέντο» στην πρώτη σελίδα των «Νέων» της επομένης. Τρεις μέρες μετά, ο δακτυλοδεικτούμενος «άνθρωπος με το καρώ πουκάμισο» συνελήφθη κι οδηγήθηκε στην Ασφάλεια για τα περαιτέρω, ενώ η εφημερίδα πανηγύρισε πρωτοσέλιδα για την «επιτυχία» της. Αυτού του είδους οι «αναγνωρίσεις» δεν υπήρξαν βέβαια πάντοτε πετυχημένες. Βάσει μιας παρόμοιας φωτογραφίας, ένας άσχετος ηχολήπτης διώχθηκε π.χ. για συμμετοχή στις συγκρούσεις διαδηλωτών με τα ΜΑΤ κατά το ματωμένο «Πολυτεχνείο» του 1980. Στην πραγματικότητα, ο εικονιζόμενος διαδηλωτής ήταν ένας γνωστός ακτιβιστής της ριζοσπαστικής Αριστεράς («Ε» 26.1.85).Για να διευκολύνει αυτή την πρακτική, το «ιδιώνυμο» του Καραμανλή του πρεσβύτερου θα ποινικοποιήσει το 1976, ως ιδιαίτερα επιβαρυντική περίπτωση, την «αντίσταση κατά της αρχής» από άτομα με «κεκαλυμμένα ή ηλλοιωμένα τα χαρακτηριστικά αυτών» (Ν. 410/76).Ενα χρόνο αργότερα, η πρώτη οργανωμένη εμφάνιση κουκουλοφόρων, σε πρωτομαγιάτικη διαδήλωση 100 περίπου αναρχικών, θα προκαλέσει κραυγές αποτροπιασμού του αθηναϊκού Τύπου και συσχετισμούς των διαδηλωτών με την …Κου Κλουξ Κλαν. «Κανείς δεν θέλησε να σκεφτεί», σημείωνε τότε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Βότσης, «ότι οι 'κουκουλοφόροι' βεβαίως ήταν αναρχικοί που -όπως γίνεται στις δυναμικές διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη- κάλυψαν με μαντήλια και κουκούλες τα πρόσωπά τους για να μην αναγνωρίζονται και για να μη φτάσουν στο εδώλιο και καταδικαστούν μόνο από τις φωτογραφίες– όπως πρόσφατα έγινε με τους αντιαμερικανούς διαδηλωτές της Ρόδου» («Κ.Ε.» 7.5.77).Ακόμη μικρότερη ανοχή θα επιδειχθεί απέναντι στο κίνημα των φαντάρων, μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981. Αντιγράφοντας τους δυτικοευρωπαίους συναδέλφους τους, τα μέλη των (παράνομων) «Επιτροπών Στρατιωτών, Ναυτών και Σμηνιτών» θα εμφανιστούν σε συνεντεύξεις Τύπου και στις πορείες του Πολυτεχνείου (1982-1984) φορώντας κουκούλες. Μια μερίδα του Τύπου θα πρακτορολογήσει ασύστολα, αρνούμενη ότι πρόκειται όντως για έλληνες φαντάρους που διεκδικούν, απλώς, το σεβασμό των στοιχειωδών δικαιωμάτων τους. Η ταυτότητα των «κουκουλοφόρων» (ανάμεσά τους σημερινοί δημοσιογράφοι, δικηγόροι κλπ) ήταν φυσικά γνωστή στους συναγωνιστές τους, εντός κι εκτός στρατώνα, δεν υπήρχε όμως κανένας λόγος να γνωστοποιηθεί και στους αξιωματικούς τους!Δικαιολογημένες απέναντι σε επαγγελματίες φωτορεπόρτερ κι αστυνομικούς σκαρφαλωμένους σε ταράτσες, αυτές οι προφυλάξεις καθίστανται ακόμη πιο εύλογες στη σημερινή πραγματικότητα της γενικευμένης ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Δεν είναι μόνο οι κάμερες «ρύθμισης της κυκλοφορίας», που μπορούν πλέον να καταγράφουν επίσημα τους διαδηλωτές «εφόσον επίκειται [sic] σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια» (άρθρο 8 του Ν. 3625/2007). Υπάρχουν και τα χιλιάδες ιδιωτικά βίντεο και -προπαντός- κινητά, που τίποτα δεν εμποδίζει να σε βγάλουν κάποια στιγμή φάτσα κάρτα στο Youtube (ή όπου αλλού).Δεν είναι όμως μόνο λόγοι αυτοπροστασίας αυτοί που ωθούν πολλούς διαδηλωτές να καλύψουν τα πρόσωπά τους. Η ίδια η αμείλικτη λογική των ηλεκτρονικών ΜΜΕ επιβάλλει συχνά το επαναστατικό μασκάρεμα (με ή χωρίς «συμβολικές» συγκρούσεις), προκειμένου το μήνυμα της πολιτικής ανυπακοής να μπορέσει να φτάσει στους δυνητικούς του παραλήπτες. Οπως ακριβώς οι μακρινοί Ζαπατίστας, έτσι και οι εγχώριοι «κουκουλοφόροι» χρειάζεται συχνά να καλύψουν τα πρόσωπά τους για να μπορέσουν οι άλλοι να τους δουν.
Οι «νόμιμοι» κουκουλοφόροιΜια από τις εντυπωσιακότερες «ανακαλύψεις» των ηλεκτρονικών ΜΜΕ τον περασμένο Δεκέμβρη αφορούσε την παρουσία και τη δράση κουκουλοφόρων αστυνομικών στο πλευρό των ΜΑΤ. Από την εκπομπή του Λάκη Λαζόπουλου (16.12.08) μέχρι διάφορα πρωινάδικα, οι πάντες εξέφρασαν την έκπληξή τους για το φαινόμενο. Κι όμως, κάθε άλλο παρά πρόκειται για καινοτομία στις κατασταλτικές πρακτικές της ΕΛΑΣ. Κατ’ αρχάς, η κουκούλα αποτελεί μέρος της επίσημης στολής των ειδικών «αντιτρομοκρατικών» μονάδων όλων των αστυνομιών του Πρώτου Κόσμου, από τη βρετανική SAS ή τη γερμανική GSG-9 μέχρι τη «δική μας» ΕΚΑΜ. Στις παραμονές της Ολυμπιάδας του 2004, ελάχιστα ήταν άλλωστε τα έντυπα που δεν φιλοξένησαν ενθουσιώδη φωτορεπορτάζ με θέμα τις επιδόσεις των κουκουλοφόρων αυτών ράμπο. Οι δυνητικοί στόχοι των τελευταίων δεν περιορίζονταν, βέβαια, σε αεροπειρατές και μέλη της αλ-Κάιντα. Εδώ κι αρκετά χρόνια, στις 28 Ιανουαρίου 1992 και τις 20 Φεβρουαρίου 1996, τα αθηναϊκά κανάλια είχαν παρουσιάσει με κάθε λεπτομέρεια τις επιδρομές πάνοπλων εκαμιτών σε τσιγγάνικους καταυλισμούς της Αττικής. Και στις δυο περιπτώσεις, οι ένστολοι που κατατρομοκράτησαν τους ανυπεράσπιστους πολίτες φορούσαν μαύρες κουκούλες.Στο κέντρο της Αθήνας, η παρουσία κουκουλοφόρων αστυνομικών δίπλα στις διμοιρίες των ΜΑΤ χρονολογείται κι αυτή από τις παραμονές της Ολυμπιάδας. Προσωπικά, τους είδαμε για πρώτη φορά πίσω από τα ΜΑΤ κατά την πορεία του Πολυτεχνείου το 2003. Κατά το Πολυτεχνείο δε του 2006 έγιναν πανελληνίως γνωστοί, χάρη στα τηλεοπτικά πλάνα της κακοποίησης του κύπριου φοιτητή που (κατά την επίσημη εκδοχή) «έπεσε πάνω στη ζαρντινιέρα».Παρά την ηθελημένη ενδυματολογική ομοιότητα με τους διαδηλωτές, η επαγγελματική ιδιότητα των κουκουλοφόρων της ΕΛΑΣ είναι πάντως ορατή δια γυμνού (και στοιχειωδώς εξασκημένου) οφθαλμού, κάτω από κανονικές τουλάχιστον συνθήκες. Εξ ού και θύματά τους πέφτουν κατά κανόνα άσχετοι περαστικοί. Οι έμπειροι διαδηλωτές, αντίθετα, τους «κόβουν» από μακριά – ακόμη κι όταν τα ακουστικά του υπηρεσιακού γουόκι τόκι δεν ξεχωρίζουν κάτω από την κουκούλα ή το κασκόλ.Η περιορισμένη αυτή αποτελεσματικότητα δεν καθιστά βέβαια τη δράση των κουκουλοφόρων αστυνομικών λιγότερο επικίνδυνη για τις δημοκρατικές ελευθερίες. Σε χαώδεις ιδίως στιγμές, τα περιθώρια δράσης τους είναι κυριολεκτικά απεριόριστα. Το κυριότερο πρόβλημα αποτελεί ωστόσο η κατοχυρωμένη ασυλία τους απέναντι σε οποιοδήποτε δημόσιο έλεγχο. Παλιότερα, τα παρεκτρεπόμενα «όργανα» απέφευγαν την «ταυτοποίησή» τους απ’ τους θιγόμενους πολίτες σκεπάζοντας ή αφαιρώντας τα διακριτικά τους – διαδικασία που διευκολύνθηκε αφάνταστα από τη σμίκρυνση αυτών των διακριτικών στις στολές της ΕΛΑΣ το 1984 κι από την πλήρη απάλειψή τους στις χακί στολές των ΜΑΤ το 1995. Τα πράγματα ήταν ανέκαθεν ευκολότερα για τους αστυνομικούς με πολιτικά, από τους παραδοσιακούς ασφαλίτες ώς τις Μονάδες Ειδικών Αποστολών (ΜΕΑ) της πρώτης πασοκικής οκταετίας. Η κουκούλα, ωστόσο, εξασφαλίζει την απόλυτη προστασία του οργάνου απέναντι στο νόμο: ακόμη κι αν οι πράξεις του φωτογραφηθούν ή κινηματογραφηθούν, μόνο η υπηρεσία του γνωρίζει ενδεχομένως ποιός είναι. Απομένει ο κίνδυνος «εργατικού ατυχήματος». Στο μακρινό Πολυτεχνείο του 1986, δεκάδες ασφαλίτες και ΜΕΑτζήδες με πολιτικά είχαν «διασπαρεί» μέσα στο ογκώδες μπλοκ των αναρχικών. Τέσσερις απ’ αυτούς εντοπίστηκαν στη διάρκεια της πορείας, αφοπλίστηκαν κι έφαγαν το ξύλο της αρκούδας. Το εγχείρημα της οργανωμένης μαζικής «διείσδυσης» αυτού του τύπου δεν επαναλείφθηκε, σε παρόμοια τουλάχιστον έκταση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕΣτέργιος Κατσαρός
«Εγώ ο προβοκάτορας, ο τρομοκράτης»
(Αθήνα 1999, εκδ. Μαύρη Λίστα, 3η έκδοση Γιάννενα 2008, εκδ. Ισνάφι)
Αυτοβιογραφία ενός αγωνιστή της ριζοσπαστικής αριστεράς, από τη δεκαετία του ’60 ως τη Μεταπολίτευση. Τα οδοφράγματα των Ιουλιανών, η αντίσταση στη χούντα, το Πολυτεχνείο, ο πειρασμός της ένοπλης πάλης κι η συνειδητοποίηση των ορίων μιας τέτοιας επιλογής.Αυτόνομη Πρωτοβουλία Πολιτών
«Αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται. Δεν εξαγοράζονται, δεν δικαιώθηκαν»
(Αθήνα 1983)
Εκτενές χρονικό των δυναμικών κινητοποιήσεων και συγκρούσεων της περιόδου 1972-1980.Notes from Nowhere (επιμ.)
«Είμαστε παντού. Η ακαταμάχητη άνοδος του παγκόσμιου αντικαπιταλισμού»
(Αθήνα 2004, εκδ. Οξύ)
Συλλογή κειμένων «μεταξύ ανθολογίας ακτιβισμού και ιστοριογραφικής απόπειρας» για τα αντικαπιταλιστικά κινήματα της τελευταίας δεκαπενταετίας σε όλο τον κόσμο. Ειδική αναφορά στο δίλημμα «βία – μη βία» και προτάσεις για τη δημιουργική υπέρβασή του.«The spirit of Rebellion»
(περ. «Sarajevo», τχ.25, Ιανουάριος 2009)
Εκτενής αποτίμηση των χαρακτηριστικών του φετινού Δεκέμβρη, από ένα αιρετικό έντυπο του αντιεξουσιαστικού χώρου. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η -σχετική με το θέμα μας- ανάλυση της πρακτορολογίας και της (πραγματικής) δράσης πρακτόρων της αστυνομίας μέσα σε κόμματα, κινήματα κι εξεγέρσεις (σ.17-18). Ιός της Κυριακής
«Οι μαύρες κουκούλες της εξουσίας»
(«Εψιλον» 17.3.1996)
Ρεπορτάζ για τους κουκουλοφόρους των ειδικών δυνάμεων της ΕΚΑΜ και των ομοειδών σωμάτων στις άλλες αναπτυγμένες χώρες (SAS, GIGN, SWAT, GSG-9), με αφορμή την επιδρομή στον τσιγγάνικο καταυλισμό του Ασπρόπυργου.
Ελευθεροτυπία, 1/3/2009

ΗΛΙΑΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ - ΜΙΑ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ


ΤΑ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ ΤΟΥ '92 ΚΑΙ Ο ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ
Η Μακεδονία του Ηλία Πετρόπουλου

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις του Ηλία Πετρόπουλου φιλοξενήθηκε το 1992 σε περιοδικό των Σκοπίων. Μέσα από τις προσωπικές του εμπειρίες, ο συγγραφέας μιλάει για τη Θεσσαλονίκη, τη Μακεδονία και τον ελληνικό εθνικισμό.
Συμπληρώνονται, αυτή τη βδομάδα, 17 χρόνια από το μεγάλο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης για το Μακεδονικό (14 Φεβρουαρίου 1992) που σημάδεψε τις κατοπινές εξελίξεις, εφόσον δέσμευσε κυβέρνηση και αντιπολίτευση στο αδιέξοδο και φιλοπόλεμο ιδεολόγημα ότι «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική».Τα ελληνικά κόμματα, αλλά ακόμα και συντηρητικοί αναλυτές έχουν, μετά από χρόνια, συμφωνήσει ότι η εθνικιστική υστερία εκείνης της εποχής ήταν ο χειρότερος σύμβουλος για την προώθηση των συμφερόντων της ίδιας της Ελλάδας στην περιοχή.Σήμερα, με εξαίρεση την οργανωμένη ακροδεξιά και κάποιους βετεράνους τρόφιμους των μυστικών κονδυλίων, όλοι συμφωνούν ότι το κλίμα των αρχών του 1992 ήταν εκείνο που στοίχισε στην Ελλάδα την επίτευξη μιας έγκαιρης και αμοιβαία αποδεκτής λύσης στο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί μετά την κήρυξη της ανεξαρτησίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.Αλλά αυτά που τώρα πια θεωρούνται περίπου ως δεδομένα για τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτικών αναλυτών και τις ηγεσίες των πολιτικών κομμάτων που κινούνται εντός του συνταγματικού τόξου, ήταν τότε ένα μεγάλο ταμπού. Και όσοι -ελάχιστοι- τόλμησαν το 1992 να αντιταχθούν στο μαζικό -και εν πολλοίς διατεταγμένο- κύμα εθνικιστικής υστερίας βρέθηκαν αντιμέτωποι με δικαστικές διώξεις και την άμεση απειλή λιντσαρίσματος από «αγανακτισμένους εθνικόφρονες» της χώρας μας.Μέσα σ' αυτό το βαρύ και ανελεύθερο κλίμα, ο γνωστός συγγραφέας Ηλίας Πετρόπουλος (1928-2003) από το Παρίσι έδωσε μια συνέντευξη στο περιοδικό των Σκοπίων «Επόχα» που δημοσιεύτηκε στις 14 Μαρτίου 1992. Με τη γνωστή του προκλητική ευθύτητα, ο λαογράφος απαντά χωρίς περιστροφές στα ερωτήματα της Λιλιάνας Κότεβσκα, μεταφράστριας που ζούσε τότε κι αυτή στο Παρίσι.Μόλις κυκλοφόρησε το περιοδικό, ο Πετρόπουλος μας έστειλε σε φωτοτυπία το δημοσίευμα και το δικό του κείμενο στα ελληνικά, «αποκλειστικά για την "Ε"». Φυσικά, ούτε λόγος τότε για να δημοσιευτεί αυτό το κείμενο σε ελληνική εφημερίδα. Του εξηγήσαμε τηλεφωνικά το πρόβλημα και αντιμετωπίσαμε την πικρή του συγκατάβαση.Ανασύρουμε σήμερα από το αρχείο μας αυτή τη συνέντευξη και την παρουσιάζουμε, παρά το γεγονός ότι τον τελευταίο καιρό αναβιώνουν κάποια κρούσματα μακαρθισμού, παρόμοια μ' εκείνα που είχαμε ζήσει στις αρχές της δεκαετίας του '90.Το χρωστάμε, άλλωστε, στον ίδιο τον Πετρόπουλο, που δεν δίστασε σε όλη του τη συγγραφική διαδρομή να λέει τα πράγματα με το όνομά τους, όπως εκείνος τα αντιλαμβανόταν και χωρίς να υπολογίζει το προσωπικό κόστος.Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο, το οποίο κανείς πρέπει να τοποθετήσει στην εποχή του για να αντιληφθεί τις σκληρές διατυπώσεις του.Αλλά η συνέντευξη έχει και μια δεύτερη αξία: περιέχει σημαντικά αυτοβιογραφικά στοιχεία, που βοηθούν στην κατανόηση του τόσο ανοιχτού αλλά και ταυτόχρονα κλειστού αυτού «λαογράφου του υπογείου».Η συνέντευξη δόθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1992. Εκείνες τις μέρες διοργανώθηκε στο Παρίσι δημόσια συζήτηση για το ειδικό τεύχος του περιοδικού "Autrement", αφιερωμένο στη Θεσσαλονίκη, που κυκλοφόρησε σε ανάμνηση των 500 χρόνων από την εγκατάσταση των Εβραίων στην πόλη.Το πρώτο κείμενο ήταν του Πετρόπουλου. Σ' αυτό το πλαίσιο έγινε και η εγκάρδια συνάντησή του με την Κότεβσκα. Ο Πετρόπουλος δέχτηκε πρόθυμα να της παραχωρήσει τη συνέντευξη. Η αφιέρωση στο βιβλίο που της προσέφερε έγραφε: «Στους γείτονές μου (ως Μακεδόνες και Παριζιάνους) από καρδιάς».Στο εισαγωγικό της σημείωμα η Κότεβσκα σημειώνει: «Ο έλληνας συγγραφέας Ηλίας Πετρόπουλος ο οποίος πριν είκοσι χρόνια εγκατέλειψε την Ελλάδα και ζει στο Παρίσι αναλύει τις ρίζες της ελληνικής παράνοιας και του σοβινισμού. Η συνάντηση με τον Ηλία Πετρόπουλο, αυτοεξόριστο έλληνα ποιητή και συγγραφέα, συμπίπτει με την οργάνωση του συλλαλητήριου στη Θεσσαλονίκη που είναι η πιο πρόσφατη έκφραση του σοβινισμού στην Ελλάδα. Ξεκινώντας από το γεγονός ότι με μια συζήτηση δεν μπορεί να αποφασιστεί το μέλλον κάποιου λαού, πήρα το θάρρος να αναταράξω τη μοναχική ψυχή του δημιουργού, απλά κινούμενη από την επιθυμία να μοιραστώ τη γνωριμία μαζί του με όλους εκείνους τους αναγνώστες, οι οποίοι πιστεύουν και αναγνωρίζουν μια μοναδική δύναμη - τη δύναμη της ψυχής. Για τον εαυτό του λέει ότι δεν ανήκει σε κανέναν και ότι ο μοναδικός του οδηγός είναι η δουλειά».
- Ποιο είναι το μυστικό της αυτοεξορίας σας;«Η ελευθερία. Η ελευθερία να γράφεις χωρίς φοβίες και η ελευθερία να δημοσιεύεις χωρίς νομικές συνέπειες. Ανέκαθεν ήθελα να φύγω από την Ελλάδα για να μπορέσω να ανασάνω. Τελικώς, ξεκίνησα να φύγω την εποχή της Χούντας, αλλά δεν μου έδοσαν διαβατήριο. Κατάφερα να φύγω το 75. Ποτέ δεν ξαναγύρισα στην χώρα μου».- Το δοκίμιό σας για τη νοσταλγία και τη Θεσσαλονίκη ξεκινά με την εικόνα ελληνικής κατοχής της πόλης, το 1912. Ποιο είναι το περιεχόμενο των παιδικών σας αναμνήσεων;«Η οικογένειά μας ανέβηκε "υποχρεωτικά" από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη, αφού ο πατέρας μου (ένας ασήμαντος δημόσιος υπάλληλος) πήρε μετάθεση για την βόρεια Ελλάδα. Αυτό έγινε στις αρχές της δεκαετίας του '30.Συνεπώς, εγκατασταθήκαμε τότε σε μια Θεσσαλονίκη που ήτανε, ακόμη, η μεγάλη πολυεθνική πόλη, όπου κυριαρχούσε το εβραϊκό στοιχείο.Οι εβραίοι, οι έλληνες, οι αρβανίτες (τους λέγαμε: αρναούτηδες), οι σέρβοι, οι αρμένηδες, οι σλαβομακεδόνες, οι βούργαροι, οι ρουμανόβλαχοι, οι λαζοί (άλλοι ήσανε ελληνόφωνοι κι άλλοι τουρκόφωνοι), οι καραμαλήδες (ορθόδοξοι τουρκόφωνοι από το εσωτερικό της Μικράς Ασίας), οι ντονμέδες (εξισλαμισθέντες εβραίοι), οι φραγκολεβαντίνοι. Ολες αυτές οι εθνότητες ζούσαν σε αρμονία. Στην Θεσσαλονίκη δεν υπήρχαν γκέτο. Οι εθνότητες ήσανε οργανωμένες με διάφορους τρόπους: γειτονιά, επάγγελμα, ενορία (γύρο σε μιαν εκκλησία, ή χάβρα, ή τζαμί). Υπήρχε μια ιδιάζουσα κάθετη και οριζόντια κοινωνική διάταξη. Οι άνθρωποι γνωριζόντουσαν από τις εθνικές τους ενδυμασίες. Οι καβάσηδες ήσαν αρβανίτες, οι φουρνάρηδες ηπειρώτες, οι σέρβοι είχαν πολλά ζαχαροπλαστεία, οι αρμένηδες είχαν το μονοπώλιο του καφέ, οι πλανόδιοι γαλατάδες ήσαν βλάχοι... Βέβαια, θυμάμαι τα πρώτα μου παιδικά χρόνια στην Αθήνα, που στο σπίτι μας την θεωρούσαμε σαν αληθινή πατρίδα μας. Εκείνη την μακρινή εποχή οι παλιοελλαδίτες αντιμετώπιζαν σαν αποικία την Βόρεια Ελλάδα. Αλλωστε, τους κάτοικους της Βόρειας Ελλάδας τους αποκαλούσαν "βούργαρους". Η σχετική παράδοση συνεχίζεται, μέχρι σήμερα, στα γήπεδα του φουτ-μπολ: κάθε φορά που μια ομάδα της Θεσσαλονίκης κατεβαίνει στην Αθήνα οι αθηναίοι θεατές ουρλιάζουν "έξω οι βούργαροι" και άλλα χειρότερα».- Μετά τη διαίρεση της Μακεδονίας αυτή η βαλκανική μητρόπολη μετατρέπεται σε επαρχιακή πόλη;«Πράγματι, από την στιγμή που η Θεσσαλονίκη έχασε την βαλκανική της ενδοχώρα ξέπεσε οικτρά. Παράδειγμα: πριν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το λιμάνι της Θεσσαλονίκης ήταν γεμάτο από ξένα πλοία. Μετά το 1925-1930 τα ξένα πλοία δεν είχανε κανένα λόγο να "πιάσουν" Θεσσαλονίκη. Υστερα από την απώλεια της βαλκανικής ενδοχώρας επακολούθησε κι ένα άλλο θανάσιμο πλήγμα: περίπου 40.000 εβραίοι εγκατέλειψαν για πάντα την Θεσσαλονίκη».- Πώς αποφασίσατε να στραφείτε στη λαογραφία;«Οι λαογράφοι αρχίζουν να γράφουν πολύ αργά - συνήθως μετά τα πενήντα τους. Είχα την τύχη ν' αρχίσω το γράψιμο σχετικώς νωρίς. Δουλεύω πάντα πάνω σε θέματα που αγνοούν, ή περιφρονούν, οι πανεπιστημιακοί. Ετσι, δουλεύοντας ουσιαστικώς δίχως βιβλιογραφία, ανατρέχω πάντα στην μνήμη μου, που την χρησιμοποιώ σαν τράπεζα πληροφοριών. Είχα αρχίσει να μαζεύω παλιές φωτογραφίες από τα φοιτητικά μου χρόνια, γύρο στο '50. Ετσι, μου είναι σχετικά εύκολο να δημοσιεύω διάφορα βιβλία για τη Θεσσαλονίκη. Ομως, το πρόβλημα είναι αλλού: δεν μπορείς να γράψεις τις λεζάντες των φωτογραφιών αν δεν κατέχεις απόλυτα την τοπογραφία της Παλιάς Σαλονίκης - μια τοπογραφία που έχει εξαφανιστεί εδώ και τριάντα χρόνια».- Ποιοι είναι οι συγγραφείς που σας έχουν επηρεάσει περισσότερο;«Δεν νομίζω ότι έχω δεχθεί συγκεκριμένες επιρροές από συγκεκριμένους συγγραφείς. Ο θεωρητικός οπλισμός μου και η ποιητική μου παιδεία βασίζεται κυρίως στην ελληνική και νεοελληνική γραμματολογία. Η γλώσσα μου είναι τα ελληνικά. Δουλεύω με αυτή τη γλώσσα. Για να μάθω καλά ελληνικά έπρεπε να μελετήσω προσεκτικά πώς μιλάει ο λαός μας και έπρεπε να διαβάσω τους έλληνες ποιητές και πεζογράφους. Από τους παλιούς αγαπώ τον Καβάφη, τον Κάλβο, τον Καρυωτάκη, τον Παπαδιαμάντη, τον Ροΐδη, τον Βιζυηνό. Δεν μου αρέσει καθόλου μήτε ο Καζαντζάκης, μήτε ο Ρίτσος. Προτιμώ άλλους: τον Αναγνωστάκη, τον Καρούζο, τον Εμπειρίκο, τον Γονατά, τον Ελύτη...»- Και από τους ευρωπαίους;«Απεχθάνομαι το περιβόητο esprit francais. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιοι γάλλοι συγγραφείς που αγαπώ. Και πριν απ' όλους τον Σταντάλ. Θαυμάζω τους ρώσους κλασικούς, την αμερικάνικη λογοτεχνία εν γένει, καθώς και την αγγλική, τους μεγάλους ιταλούς συγγραφείς, ορισμένους σκανδιναβούς (τον Κνουτ Χάμσουν, τον Στρίνμπεργκ), ορισμένους γερμανούς (λέω "ορισμένους" γιατί λόγου-χάρη ο Τουχόλσκι με εντυπωσιάζει περισσότερο από τον Μπρεχτ)».- Μια από τις πιο τραγικές περιόδους της Ελλάδας είναι η περίοδος του εμφυλίου πολέμου (1946-49). Οι αναμνήσεις σας από εκείνη την περίοδο;«Ωχ! Το 1990 εδημοσίευσα το βιβλιαράκι "Πτώματα, πτώματα, πτώματα", όπου μιλάω για την γερμανική Κατοχή (1941-1944) και για τον Εμφύλιο Πόλεμο (1946-1949). Νομίζω ότι, η Γιουγκοσλαβία και η Ελλάδα είχανε τα πιο ισχυρά κομουνιστικά κόμματα της πολεμικής περιόδου. Το ελληνικό κομουνιστικό κίνημα πνίγηκε στο αίμα. Ομως, η χειρότερη περίοδος που περάσαμε, εμείς οι αριστεροί, ήταν η κρυπτοδικτατορία του Καραμαλή (1955-1963) - κι όχι ο Εμφύλιος Πόλεμος, ή η δικτατορία της Χούντας...»- Γνωρίζετε το γεγονός ότι περίπου 28 χιλιάδες παιδιά μετά τον εμφύλιο πόλεμο είχαν διασκορπιστεί ως πρόσφυγες σ' όλο τον κόσμο;«Το ξέρω πολύ καλά. Αλλά αυτά τα αρπαγμένα παιδιά δεν καταγόντουσαν μόνο από την Μακεδονία. Και ήσανε στην πλειοψηφία τους ελληνόπουλα από διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Και το σπουδαιότερο: η ελληνική φασιστική Δεξιά (υπό την προστασία της βασίλισσας Φρειδερίκης) άρπαξε χιλιάδες άλλα παιδιά και τάκλεισε σε σχολεία-φυλακές που υπήρχαν σ' όλη την Ελλάδα, από την Θεσσαλονίκη ως την Ρόδο».- Πώς εκτιμάτε την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού και του στρατηγού Μάρκου, ο οποίος πρόσφατα αναπαύθηκε;«Δεν μπορείς να απαντήσεις σε δυο-τρεις αράδες πάνω σε ένα τόσο δύσκολο θέμα. Σήμερα ξέρουμε, πια, ότι ο Στάλιν είχε εγκαταλείψει τους έλληνες αντάρτες, και, ότι, επίσης, ο Τίτο είχε πάψει να ενισχύει τον Δημοκρατικό Στρατό, και, επιπλέον, το καλοκαίρι του '49 είχε αφήσει τον ελληνικό στρατό να μπει στο έδαφος της Γιουγκοσλαβίας και να χτυπήσει πισώπλατα τους αντάρτες. Ο Μάρκος στην κατοχή και στον Εμφύλιο Πόλεμο έπαιξε έναν καλό ρόλο. Ομως, ούτε αυτός κατάφερε να αποτρέψει τους κομουνιστές από την μέθοδο των πολιτικών δολοφονιών».- Εσείς αντιδράσατε γράφοντας ενάντια στον επίσημο ελληνικό σοβινισμό. Πώς ερμηνεύετε την εμφάνισή του;«Πιστεύω ότι ο ρατσισμός είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο και ότι είναι αδύνατον να τον ξεριζώσουμε. Και ακριβώς γιαυτό, απαιτείται ένας συνεχής και έντονος αγώνας εναντίον του ρατσισμού, που, ως γνωστόν, εμφανίζεται με πολλές μορφές. Ο νεοελληνικός ρατσισμός οφείλεται, κατά μεγάλο μέρος, στην παιδεία μας που οδηγεί τα ελληνόπουλα στην παρανοϊκή αντιμετώπιση της βαλκανικής πραγματικότητας. Νομίζω ότι, το καλύτερο αντίδοτο κατά του ρατσισμού είναι η βαθιά γνωριμία μεταξύ των λαών.Οσο για τους τάφους των βογομίλων της Βεύης, τους είδα με τα μάτια μου και τους εδημοσίευσα και στην Αθήνα και στο Παρίσι. Εννοείται πως η Μελίνα Μερκούρη δεν απάντησε ποτέ ούτε στην επίσημη επιστολή μου, ούτε στα άρθρα μου. Ετσι, η ψευτοσοσιαλίστρια υπουργίνα "απόδειξε" πως οι σλάβοι δεν πατήσανε ποτέ το "ιερόν έδαφος" της Ελλάδας!»- Ποιες είναι οι αναμνήσεις σας από την περίοδο της στρατιωτικής χούντας στην Ελλάδα;«Η δικτατορία των συνταγματαρχών ήτο περισσότερο γελοία, παρά σκληρή. Ναι, υπήρξαν πολλές περιπτώσεις βασανισμού. Αλλά, όταν ο Καραμαλής ήταν πρωθυπουργός είχαμε πολύ περισσότερους βασανισμούς. Με την μικρή διαφορά ότι, τότε, εβασάνιζαν τους κομουνιστές, ενώ ο Παπαδόπουλος "απετόλμησε" να βασανίζει πολίτες "πρώτης κατηγορίας" που ανήκαν στο Κέντρο, ή και στην Δεξιά. Αυτοί οι μπουρζουάδες, όταν βρέθηκαν στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, ανακάλυψαν κα-τά-πλη-κτοι ότι η Αστυνομία είχε το "δικαίωμα" να βασανίζει, χρησιμοποιώντας επί τούτω ειδικευμένο προσωπικό, εργαλεία κτλ. Σήμερα στην Ελλάδα επανήλθαμε στα παλιά κλασικά βασανιστήρια. Ποτέ μου δεν επίστεψα στην αφέλεια των μπουρζουάδων».- Η διένεξη μεταξύ του ορθόδοξου κλήρου και των περισσότερων Ελλήνων καλλιτεχνών είναι παρούσα στον 20ό αιώνα-τα παραδείγματα με τον Καζαντζάκη, η τελευταία ταινία του Αγγελόπουλου... Ποια είναι η προσωπική σας εμπειρία από αυτό το χώρο;«Είμαι άθεος. Σιχαίνομαι τους παπάδες. Αυτομάτως είμαι στο πλευρό του σκηνοθέτη Αγγελόπουλου (καθώς, βεβαίως, και της Λιάππα), που προσπαθούν να τους τρομοκρατήσουν κάποιοι μητροπολίτες και κάποια τσογλάνια της Νέο-ορθοδοξίας. Η διένεξη του Καζαντζάκη με την Εκκλησία δεν είχε πολύ μεγάλη σημασία. Ο Καζαντζάκης δεν υπήρξε επαναστάτης. Στον τάφο του βλέπεις έναν πανύψηλο σταυρό. Πολύ σημαντικότερες ήσανε οι περιπτώσεις του Ροΐδη και του Λασκαράτου, που τους αφόρισε η Εκκλησία. Ο Ροΐδης είναι, πιθανότατα, ο σπουδαιότερος Ελληνας πεζογράφος. Και ο πιο καλλιεργημένος».- Σήμερα είμαστε μάρτυρες μιας μαζικής εκδήλωσης σοβινισμού με τη διοργάνωση του συλλαλητηρίου στη Θεσσαλονίκη, το οποίο στρέφεται ενάντια στη διεθνή αναγνώριση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, μιας πρώην γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας. Πώς βλέπετε αυτό το πρόβλημα;«Η μεγάλη λαϊκή συγκέντρωση της Θεσσαλονίκης (η οργανωμένη από ΟΛΑ τα κόμματα!!!) ήταν μια σχιζοφρενική και επικίνδυνη εκδήλωση. Οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης δεν ξέρουν (ή παριστάνουν πως δεν ξέρουν) τι είναι οι σλαβομακεδόνες και ποιούς λέγαμε σλαβομακεδόνες. Η μάφια των πουλημένων καθηγητών των πανεπιστημίων έπραξε το παν για να αποδείξει την "ελληνικότητα" της Μακεδονίας, ενώ συχνά οι καθηγητές δεν είναι σε θέση να αποδείξουν την "ελληνικότητα" του εαυτού τους. Αυτό ισχύει για τον Καραμαλή που μιλάει απαίσια την γλώσσα μας (νομίζω ότι η μάνα του μίλαγε βουργάρικα και ο πατέρας του τούρκικα), για τον αρχαιολόγο Μανόλη Ανδρονίκογλου (ή κάπως έτσι...) και για όλους τους όψιμους "έλληνες", που, από κόμπλεξ μειονεξίας, παριστάνουν τους σούπερ-πατριώτες».- Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής από την αρχή αυτού του έτους γράφει επιστολές προς τους ευρωπαίους εταίρους του για να στρέψει την προσοχή τους προς το ζήτημα της Μακεδονίας, όπου και ο ίδιος έχει γεννηθεί. Η Ευρώπη θα τον ακούσει ή όχι;«Στην Ευρώπη δεν μετράει η υπογραφή του Καραμαλή. Η Ευρώπη περνάει μιαν οδυνηρή μεταβατική περίοδο, όπου, αναγκαστικώς, έχει εμπλακεί και το βαλκανικό πρόβλημα. Η Ελλάδα, μη διαθέτοντας μιαν εθνική στρατηγική, προσπαθεί να αντιδράσει με σπασμωδικά διπλωματικά μέσα. Νομίζω ότι, η Ελλάδα έχει χάσει το παιχνίδι εκ των προτέρων. Αυτό που προέχει στην ευρύτερη περιοχή Βαλκάνια/Μαύρη Θάλασσα/Κασπία είναι η Τουρκία, που, ολοταχώς, αποβαίνει μια μεγάλη δύναμη. Οι έλληνες πολιτικάντηδες αδυνατούν να στοχαστούν πάνω στις νέες προοπτικές και, υπακούοντας σε μια τιποτένια δημαγωγική τακτική, αφήνονται στην γοητεία του εθνικισμού και του ρατσισμού. Η ελληνική κυβέρνηση έχει, ήδη, συναντήσει το νέο κράτος της Μακεδονίας σε αρκετές διεθνείς συμβάσεις, αλλά τώρα ήρθε η ώρα να αρνηθεί αυτό το κράτος. Η ελληνική κυβέρνηση είναι εξίσου τυφλή και στα εξωτερικά και στα εσωτερικά θέματα. Θέλω να πω ότι, ίσως δεν είμαστε πολύ μακριά από την μέρα που οι κρητικοί θα απαιτήσουν την ανεξαρτησία της Κρήτης».- Τι σημαίνει για σας η Μακεδονία;«Οι κούρδοι γυρίζουν, εκεί, ανάμεσα Αρμενία και Μεσοποταμία, πολύ πριν από την εποχή του Ξενοφώντα. Οι κούρδοι δεν κατάφεραν να αποχτήσουν δικό τους σπίτι. Ομως, οι μακεδόνες της πρώην Γιουγκοσλαβίας μπόρεσαν να χτίσουν την δικιά τους ανεξάρτητη Μακεδονία. Οι νεοέλληνες φρονούν πως είναι κληρονόμοι της αρχαίας Ελλάδας και του Βυζαντίου και ότι μπορούν να διεκδικούν μονοπωλιακώς την λέξη "Μακεδονία". Επίσης, οι νεοέλληνες επιμένουν να ονομάζουν την Ισταμπούλ: 'Κωνσταντινούπολη'. Οι συμπατριώτες μου θα αναγκαστούν να πιούν πολλά πικρά ποτήρια».* Ευχαριστούμε το γιατρό ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΛΙΓΚΑΤΣΗ από τη Φλώρινα που βοήθησε στη μετάφραση των ερωτήσεων του περιοδικού.

Η ιστορία μιας συνέντευξηςΤο κείμενο της συνέντευξής του στο περιοδικό «Επόχα» (14/3/1992) μας το έστειλε από το Παρίσι ο Ηλίας Πετρόπουλος, με ένα χειρόγραφο συνοδευτικό σημείωμα, όπως συνήθιζε. Το σημείωμα έφερε ημερομηνία «Πρωταπριλιά 1992» και οι οδηγίες του συγγραφέα όπως πάντα σαφείς:«Εσωκλείω τα αναγκαία. Δεν δακτυλογράφησα τις αυτονόητες ερωτήσεις, διότι, ασφαλώς, θα κάνετε δικιά σας δημοσιογραφική ανασύνθεση. Το περιοδικό των Σκοπίων λέγεται Επόχα (με κυριλλικά: ΕΠΟΧΑ). Να μην ξεχάσετε το όνομα της Λιλιάνας Κότεβσκα -είναι εκεί γνωστή μεταφράστρια. Καλήν αντάμωση, λοιπόν!» Το σημείωμα έκλεινε με την υποσημείωση ότι «η συνέντευξη είναι αποκλειστικότητα για την "Ε"».Με τον Ηλία Πετρόπουλο γνωριζόμασταν από την εποχή του περιοδικού «Σχολιαστής». Αφορμή ήταν μια συνέντευξη που του είχε πάρει ο Γιώργος Αλλαμανής, συνεργάτης τότε του περιοδικού, με θέμα τους «Εβραίους της Θεσσαλονίκης», και αφορούσε την επίσημη αποσιώπηση της παρουσίας των Εβραίων στην πόλη κατά τη διάρκεια των εορτών του 1985 για την επέτειο των 2.300 χρόνων της. Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τ. 36 του «Σχολιαστή» (Μάρτιος 1986). Από τότε ο συγγραφέας και λαογράφος έστελνε τακτικές συνεργασίες στο περιοδικό. Η συνεργασία μας -και με ορισμένους από μας στενή φιλία- συνεχίστηκε και όταν έκλεισε το περιοδικό και δημιουργήθηκε η στήλη του «Ιού» στην «Ε».Η συνέντευξη στο «Επόχα» έχει τίτλο «Παρανοϊκή αντιμετώπιση της βαλκανικής πραγματικότητας» και καταλαμβάνει τρεις σελίδες του περιοδικού.Ορισμένες αναγκαίες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της συνέντευξης:- Η απόφαση του Πετρόπουλου να εγκαταλείψει την Ελλάδα πάρθηκε το 1975. Είχαν προηγηθεί τρεις καταδίκες του επί χούντας και πολύμηνη φυλάκισή του. Το 1968 καταδικάστηκε σε πολύμηνη φυλάκιση στο Γεντί Κουλέ για τα «Ρεμπέτικα Τραγούδια» του, ένα έργο που σήμερα θεωρείται κλασικό. Το Μάιο του 1972 κλείστηκε στον Κορυδαλλό με πεντάμηνη φυλάκιση για το βιβλίο «Καλιαρντά», δηλαδή το λεξικό της αργκό των ομοφυλόφιλων του περιθωρίου. Ενα μήνα αργότερα καταδικάστηκε σε επτάμηνη φυλάκιση για τη λέξη «αιδοίον» που περιείχε το ποίημά του «Σώμα» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Τραμ». Αλλά και μετά την πτώση της δικτατορίας δεν έπαψαν οι διώξεις. Μόλις κυκλοφόρησε το «Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη» (1979, εκδ., «Νεφέλη») θεωρήθηκε πορνογράφημα, κατασχέθηκε και ο Πετρόπουλος καταδικάστηκε πάλι σε δεκαοκτώ μήνες φυλάκιση. Είχε όμως ήδη εγκατασταθεί οριστικά στο Παρίσι.- Ο Πετρόπουλος αναφέρει ότι η συγκέντρωση της Θεσσαλονίκης στις 14 Φεβρουαρίου 1992 ήταν οργανωμένη απ' όλα τα κόμματα. Στην πραγματικότητα δεν μετείχε το ΚΚΕ, το οποίο διατηρούσε εκείνη την εποχή μια απόσταση από τον κυρίαρχο εθνικιστικό λόγο.- Η υποστήριξη στον Θεόδωρο Αγγελόπουλο αναφέρεται βέβαια στην περιπέτεια του σκηνοθέτη κατά τα γυρίσματα της ταινίας «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» στη Φλώρινα. Οι αναφορές του σεναρίου στα σύνορα που χωρίζουν (και σκοτώνουν ή τρελαίνουν τους ανθρώπους) ερμηνεύτηκαν από τις επαγρυπνούσες υπηρεσίες του υπερεθνικόφρονα μητροπολίτη Καντιώτη ως έμμεση υποστήριξη των Σλαβομακεδόνων. Από τη Μητρόπολη Φλώρινας οργανώθηκαν λαϊκά συλλαλητήρια και δημιουργήθηκε κλίμα τρομοκράτησης των παραγόντων της ταινίας.- Η σκηνοθέτιδα και συγγραφέας Φρίντα Λιάπα αντιμετώπιζε την ίδια περίοδο την επίθεση συντηρητικών κύκλων (και της Εκκλησίας βέβαια) για την ταινία της «Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης» (1991). Τον Ιανουάριο του 1992 ο τότε σύμβουλος Κινηματογραφίας του ΥΠΠΟ, Απόστολος Δοξιάδης, ζητάει την εξαίρεση της ταινίας από τα κρατικά βραβεία, καταγγέλλοντας ότι, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, κακοποιήθηκε ένα ανήλικο παιδί για τις ανάγκες μιας σκηνής. Με τη βοήθεια εφημερίδων και καναλιών προκλήθηκε τρομερό σκάνδαλο και ασκήθηκε αυτεπάγγελτη δίωξη εις βάρος της Λιάπα και της μητέρας του παιδιού. Η Μελίνα Μερκούρη, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο Ζυλ Ντασσέν, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Νίκος Κούνδουρος αντέκρουσαν τη συκοφαντία. Η υπόθεση πήγε με βούλευμα λίγους μήνες αργότερα στο αρχείο, αλλά η Λιάπα ήταν ήδη βαριά άρρωστη με όγκο στον εγκέφαλο και πέθανε τον Οκτώβριο του 1994.

ΔΙΑΒΑΣΤΕΗλία Πετρόπουλου«Ελλάδος κοιμητήρια»
(εκδ. Κέδρος, Αθήνα 2005)Αλμπουμ με τη μεγάλη φωτογραφική του συλλογή που ετοίμαζε αλλά δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει ο συγγραφέας. Αναφέρεται η «εγκάρδια συμπαράσταση του Κώστα Τσόκλη». Οι περισσότερες φωτογραφίες έχουν τραβηχτεί από τον ίδιο κατά τη διάρκεια μιας πολύμηνης περιπλάνησής του σ' όλη την Ελλάδα με τη Μαίρη Κουκουλέ την περίοδο 1974-75. Περιλαμβάνονται διάσπαρτα πολλά τεκμήρια από την παρουσία των Βογόμιλων Σλάβων στον ελλαδικό χώρο.Ηλίας Πετρόπουλος κ.ά.«Θεσσαλονίκη, 1850-1918. Η "πόλη των Εβραίων" και η αφύπνιση των Βαλκανίων»
(μετ. Γιώργος Καλαμαντής, εκδ. Εκάτη, Αθήνα 1992)Συλλογικό έργο που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1992, την περίοδο των συλλαλητηρίων για το Μακεδονικό από την επιθεώρηση «Autrement». Το πρώτο κείμενο είναι του Πετρόπουλου για την εβραιοπούλα Αλέγκρα που αγάπησε νέος και την έχασε στο Ολοκαύτωμα.Ηλία Πετρόπουλου«Πτώματα, πτώματα, πτώματα...»
(πρόλογος Ηλία Χ. Παπαδημη- τρακόπουλου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 1990)Η εμπειρία του συγγραφέα από τις εκτελέσεις της περιόδου της Κατοχής και του Εμφυλίου. Πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Σχολιαστής» (Ιούνιος 1988).
ΔΕΙΤΕΚαλλιόπη Λεγάκη«Ηλίας Πετρόπουλος, Ενας κόσμος υπόγειος»
(2004/2005)Βραβευμένη ταινία για τη ζωή και το έργο του Ηλία Πετρόπουλου μέσα από δικές του συνεντεύξεις και διηγήσεις κοντινών του ανθρώπων από τη φωτεινή αλλά και τη σκοτεινή πλευρά της ζωής, αυτό που ονομάζεται συνήθως περιθώριο αλλά εκείνος επέμενε να θεωρεί ανθρώπους του υπογείου.

Ελευθεροτυπία, 8/2/2009